\u0130lker Maga<\/p>\n\n\n\n
Her nas\u0131l ki bir medeniyet denemesi ard\u0131nda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcr kadar zenginse bir insan da an\u0131lar\u0131 kadar zengin ya da de\u011fildir. \u0130nsan\u0131n haf\u0131zas\u0131na d\u00fc\u015fen an\u0131 ilk h\u00e2liyle kesinlikle kalmaz, ilerleyen y\u0131llarda s\u00fcrekli i\u015fler, kimi an\u0131lar de\u011ferlerini kaybeder, kimileri de zamanla daha de\u011fer kazan\u0131r ve \u00f6nemsenir; her bir \u00f6nemsemenin i\u00e7inde ku\u015fkusuz ki abart\u0131 sakl\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte benim 1984 y\u0131l\u0131nda haf\u0131zama d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm Antakya an\u0131lar\u0131m da bunlardan biri\u2026 Abart\u0131lar varsa bunu edebiyat yarat\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sahas\u0131 say\u0131lmas\u0131ndan \u00e7ok, Antakya\u2019ya olan sevgimin bir sonucu kabul edilmesini diliyorum.<\/p>\n\n\n\n
Hen\u00fcz 18 ya\u015f\u0131ma girmeden Adana Fotograf Amat\u00f6rleri Derne\u011fi\u2019nin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda yer almaya ve derne\u011fin b\u00fct\u00fcn yaz\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yapmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m; bana ileride se\u00e7ilece\u011fim g\u00f6revimle hitap ediyor, \u201cgenel sekreter\u201d diyorlard\u0131. Fotograf derne\u011finin d\u00fczenli olarak organize etti\u011fi \u201cFotograf Gezileri\u201dnin benim a\u00e7\u0131mdan ilkine kat\u0131lacakt\u0131m: Bu kez Antakya ve \u00e7evresine iki g\u00fcnl\u00fck bir gezi d\u00fczenlenmi\u015fti; cumartesi sabah yola \u00e7\u0131k\u0131lacak, pazar ak\u015fam\u0131 d\u00f6n\u00fclecekti. Bu gezi benim i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir f\u0131rsatt\u0131, \u00e7ok sevdi\u011fim ve \u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131mdan itibaren onlarca hat\u0131ram\u0131n oldu\u011fu Antakya\u2019ya gidecektim. Ancak paras\u0131z gen\u00e7 bir insan oldu\u011fum i\u00e7in bu geziye kat\u0131lmam m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Babamdan ya da annemden har\u00e7l\u0131k istemek gururuma yediremeyece\u011fim bir \u015feydi; sa\u011f olsunlar anne ve babam da benim gibi gen\u00e7 bir insan\u0131n da paraya ihtiyac\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 ak\u0131llar\u0131na getirmezlerdi. Hep paras\u0131z dola\u015f\u0131rd\u0131m. \u00dcstelik babam benim fotograf \u00e7ekmeme kar\u015f\u0131yd\u0131, nas\u0131l olur da s\u0131rf fotograf \u00e7ekmek i\u00e7in Antakya\u2019ya gidece\u011fimi ona s\u00f6yleyebilirdim\u2026<\/p>\n\n\n\n
Babam benim yetenekli oldu\u011fumu biriki y\u0131l i\u00e7inde g\u00f6sterdi\u011fim fotograf \u00e7ekmeme kar\u015f\u0131 de\u011fildi sadece, okul d\u0131\u015f\u0131nda okudu\u011fum b\u00fct\u00fcn kitaplara, para getirmeyece\u011finden emin oldu\u011fu k\u00fclt\u00fcr faaliyetlerime, gitti\u011fim edebiyat toplant\u0131lar\u0131na, sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131m, abone oldu\u011fum b\u00fct\u00fcn dergilere, hele hele solculu\u011fuma \u00e7ok kar\u015f\u0131yd\u0131. Bir s\u00fcre \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckten sonra bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmu\u015ftum: Geziye pazar g\u00fcn\u00fc kat\u0131lacak, b\u00f6ylelikle geceleme, yemek vb masraflardan kurtulmu\u015f olacakt\u0131m. Cebimdeki para Antakya\u2019ya otob\u00fcsle yolculuk yapmaya ve k\u00fc\u00e7\u00fck bir\u015feyler yemeye ancak yeterdi. Ama ya yan\u0131mdaki bir arkada\u015fa \u00e7ay \u0131smarlamak zorunda kal\u0131rsam? \u0130\u015fte bu gibi durumlar benim korkulu r\u00fcyalar\u0131md\u0131. Fotograf makinemde ise yeni takt\u0131\u011f\u0131m 36 karelik bir siyah beyaz film vard\u0131. Yedek bir filmim yoktu, b\u00fct\u00fcn bir gezimi en fazla 36 kareye s\u0131\u011fd\u0131rmak zorundayd\u0131m, bu nedenle gezi g\u00fcn\u00fcne kadar makinemi kullanmamak i\u00e7in dolab\u0131ma kilitledim.<\/p>\n\n\n\n
Antakya\u2019ya pazar sabah\u0131n ilk saatlerinde ula\u015ft\u0131m. \u201cEski Antakya\u201d olarak bilinen sokaklar\u0131nda dola\u015fmak istiyordum. Pazard\u0131. Sokaklar bo\u015ftu. Kilise Soka\u011f\u0131\u2019nda bir ka\u00e7 kez tur att\u0131m. Bir ka\u00e7 fotograf \u00e7ektim. Deklan\u015f\u00f6re her bir bas\u0131\u015f\u0131mda iyice d\u00fc\u015f\u00fcnmem gerekiyordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6n\u00fcmde uzun bir g\u00fcn vard\u0131 ve film kareleri di\u011fer saatlere saklamal\u0131yd\u0131m. Bu arada karn\u0131m ac\u0131kmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. \u201cK\u00f6pr\u00fcba\u015f\u0131\u201dnda i\u00e7ine girdi\u011fim lokantan\u0131n bir Ermeni aile i\u015fletmesi oldu\u011funu \u00e7ok k\u0131sa bir sohbetten sonra \u00f6\u011frenmi\u015ftim. \u00d6\u011fle yemeklerini hen\u00fcz haz\u0131rl\u0131yorlard\u0131. Lokantan\u0131n sahibi o s\u0131rada mutfaktan getirilen tepsiye i\u015faret ederek yumurtal\u0131 \u0131spanak yememi \u00f6nerdi. Ispanak, \u00fcstelik yumurtal\u0131 olan\u0131 benim evde hi\u00e7 yiyemedi\u011fim ender yemeklerden biri olsa da lokantan\u0131n sahibini k\u0131rmad\u0131m. Yeme\u011fin yan\u0131nda \u201cev yap\u0131m\u0131\u201d bir de salatal\u0131k tur\u015fusu getirmi\u015fti; ekmek ve su zaten masada \u00f6nceden haz\u0131rd\u0131. Benim a\u00e7\u0131mdan inan\u0131lmas\u0131 zor bir \u015fey oldu: Yemek harikayd\u0131. \u0130\u015fte o andan sonra ben tutkulu bir yumurtal\u0131 \u0131spanak yiyicisi oldum. Aradan y\u0131llar da ge\u00e7se ben her \u201co us\u00fcl\u201d \u0131spanak yapt\u0131\u011f\u0131mda bu Ermeni lokantas\u0131n\u0131 anar, oradaki kokuyu hisseder ve onlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 yumurtal\u0131 \u0131spanak tad\u0131n\u0131 arar\u0131m. Bendeki yumurtal\u0131 \u0131spanak \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc bu lokanta belirlemi\u015fti. Bu yeme\u011fi bu g\u00fcn iyi yap\u0131yor olmam\u0131n ve dostlar\u0131m\u0131n \u00f6vg\u00fcs\u00fcn\u00fc almam\u0131n s\u0131rr\u0131 i\u015fte bu kadar basitti.<\/p>\n\n\n\n
Fotograf derne\u011finin kald\u0131\u011f\u0131 otele gitti\u011fimde onlar yola koyulmak i\u00e7in otob\u00fcse binmek \u00fczereydiler. \u00d6nce Harbiye \u00e7evresine gidilip birka\u00e7 saat orada kal\u0131nacak ve sonra Antakya\u2019da fotograf \u00e7ekip d\u00f6n\u00fclecekti. Harbiye\u2019ye \u00e7ekim i\u00e7in gidilen yer insanlar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 da\u011fl\u0131k bir aland\u0131. Birka\u00e7 kare \u00e7ekip makinemdeki geriye kalan filmleri Antakya sokaklar\u0131na ve insan manzaralar\u0131na saklad\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
Antakya\u2019ya d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde gruptan ayr\u0131larak tek ba\u015f\u0131ma fotograf \u00e7ekmek \u00fczere sokaklara dald\u0131m; yine \u201cEski Antakya\u201ddayd\u0131m. Fotograf\u00e7\u0131 g\u00f6r\u00fcnmez insan olmal\u0131 ve anlar\u0131 b\u00f6yle kaydetmeliydi; grupla \u00e7ekim yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise \u00e7evredeki insanlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131 birden de\u011fi\u015fiyor, dikkatler bu grup \u00fczerinde yo\u011funla\u015f\u0131yor ve b\u00f6ylelikle hayat\u0131n do\u011fal ak\u0131\u015f\u0131 bozulmu\u015f oluyordu. Ayr\u0131ca ben ta\u015f, duvar, bina pe\u015finde de\u011fildim, yaz\u0131da oldu\u011fu gibi fotografta da insan hik\u00e2yeleri anlatmak istiyordum. Hayattan kopar\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin pe\u015findeydim. Fotograf\u0131 di\u011fer disiplinlerden ayr\u0131 k\u0131lan ve ona as\u0131l g\u00fcc\u00fcn\u00fc veren onun ger\u00e7e\u011fin par\u00e7alar\u0131ndan olu\u015fuyor olmas\u0131yd\u0131. Beni etkileyen fotograf\u0131n bana tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 bu f\u0131rsatlard\u0131. Sokaklar ise h\u00e2l\u00e2 sessizdi, bir grubun kiliseden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm, bir motorsikletli h\u0131zla ge\u00e7ip gitti, bir \u00e7ocuk tek ba\u015f\u0131na top oynuyordu, bir kad\u0131n sokak kap\u0131s\u0131ndan d\u0131\u015far\u0131 bak\u0131p tekrar i\u00e7eriye girdi. G\u00f6r\u00fcnmez adam olarak bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordum. Bu arada, \u201cKilise Soka\u011f\u0131\u201dn\u0131n hemen bitiminde bir hareketle oldu, bir sat\u0131c\u0131, bir ka\u00e7 ki\u015fiden olan bir grup, bir ka\u00e7 \u00e7ocuk\u2026 Sokak birden doluvermi\u015fti. Ben bu heyecanla bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin fotograf\u0131n\u0131 \u00e7ekiyordum, deklan\u015f\u00f6re her bas\u0131\u015f\u0131mdan b\u00fcy\u00fck bir haz almama ra\u011fmen insanlar\u0131 etkileyecek g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kareyi hen\u00fcz \u00e7ekmedi\u011fimi derinden hissediyordum. Bu hisle fotograf \u00e7ekmeye devam eder ve film \u00e7evirme kolunu ard\u0131 ard\u0131na kullan\u0131rken kol bir anda durdu: Filmim bitmi\u015fti. O anda \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ya\u015fad\u0131m, bir ta\u015f heykel gibi donup kald\u0131m, film karelerimin az oldu\u011funu ve yedek filmim olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlad\u0131m; omuzlar\u0131m \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f, neredeyse y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131m, \u00e7aresizlikten a\u011flayacak h\u00e2le geldim. Oysa bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri makineme kaydetmeye devam etmek istiyordum. Makinemi \u00fcz\u00fcnt\u00fcyle \u00e7antaya koydum. Fotograf derne\u011finin benden ya\u015f\u00e7a \u00e7ok b\u00fcy\u00fck olan \u00fcyelerinden yedek film istemeyi ise gururuma yediremedim. \u0130\u015fte bu yaz\u0131ya e\u015flik eden ve daha sonraki y\u0131llarda kartpostal olarak bas\u0131lan bu fotograf\u0131 bu s\u0131rada \u00e7ektim. Bu ve o g\u00fcn \u00e7ekti\u011fim az say\u0131daki fotograflar\u0131n an\u0131 hazinemde, psikolojik \u015fekillenmemde ve meslek hayat\u0131mda yeri \u00e7ok b\u00fcy\u00fck. 6 \u015eubat Depremi\u2019nden sonra bu fotografa g\u00fcnlerce uzun uzun bakt\u0131m. Yaz\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda s\u00f6yledim: Bir insan an\u0131lar\u0131 kadar zengin ya da de\u011fildir ve hi\u00e7bir an\u0131 haf\u0131zaya d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc \u015fekliyle kalmaz, s\u00fcrekli yeni anlamlar kazan\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130lker Maga Her nas\u0131l ki bir medeniyet denemesi ard\u0131nda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcr kadar zenginse bir insan da an\u0131lar\u0131 kadar zengin ya da de\u011fildir. \u0130nsan\u0131n haf\u0131zas\u0131na d\u00fc\u015fen an\u0131 ilk h\u00e2liyle kesinlikle kalmaz, ilerleyen y\u0131llarda s\u00fcrekli i\u015fler, kimi an\u0131lar de\u011ferlerini kaybeder, kimileri de zamanla daha de\u011fer kazan\u0131r ve \u00f6nemsenir; her bir \u00f6nemsemenin i\u00e7inde ku\u015fkusuz ki abart\u0131 sakl\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":246,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"tdm_status":"","tdm_grid_status":"","footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":{"0":"post-244","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kultur"},"yoast_head":"\n