{"id":707,"date":"2024-12-18T11:10:54","date_gmt":"2024-12-18T11:10:54","guid":{"rendered":"https:\/\/ehlendergisi.com\/?p=707"},"modified":"2024-12-18T11:10:56","modified_gmt":"2024-12-18T11:10:56","slug":"deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/","title":{"rendered":"Deprem Dosyas\u0131: G\u00fcncel Durum – R\u00f6portajlar"},"content":{"rendered":"\n

Ehlen ekibi olarak, depremin a\u011f\u0131r bir bicimde ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Antakya b\u00f6lgesindeki g\u00fcncel durumu anlamak i\u00e7in konuyla ilgili STK\u2019lara, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve aktivistlere \u00f6nemli buldu\u011fumuz baz\u0131 sorular\u0131 y\u00f6nelttik. Okuyucular\u0131m\u0131z i\u00e7in zengin bir dosya olu\u015fturdu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/em><\/p>\n\n\n\n

SORU 1-<\/strong> Depremin \u00fczerinden yakla\u015f\u0131k 20 ay ge\u00e7ti ama baz\u0131 b\u00f6lgelere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda deprem sanki d\u00fcn olmu\u015f! Bir\u00e7ok temel soruna \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretilmemi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Gelinen son durumu siz nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/p>\n\n\n\n

CEVAP 1-<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hatay Deprem Dayan\u0131\u015fmas\u0131 (HDD):<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Depremin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 6 \u015eubat g\u00fcn\u00fcnden itibaren asl\u0131nda 20 ay sonra ne ya\u015fanaca\u011f\u0131n\u0131 kestirebilmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. 6 \u015fubatta g\u00fcnlerce arama kurtarma i\u00e7in gelmeyen yetkililer sonras\u0131nda bu kentin sorunlar\u0131n\u0131 da g\u00f6rmezden gelerek hareket etmi\u015ftir. Aradan ge\u00e7en bunca zamanda maalesef ki hala enkaz kald\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz etkilemeye devam ediyor. Susuz ve kontrols\u00fcz hi\u00e7bir g\u00fcvenlik \u00f6nlemi al\u0131nmadan yap\u0131lan y\u0131k\u0131mlarla hasbel kader ya\u015famaya devam ediyor Hatay halk\u0131. Ge\u00e7ici bar\u0131nma ko\u015fullar\u0131n\u0131n bile sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131, yap\u0131lan TOK\u0130 konutlar\u0131n\u0131n denetlenmedi\u011fi, depremde y\u0131k\u0131lan onlarca okul ve hastanenin yerine tek bir okul tek bir yeni hastane bile in\u015faa edilmedi. Toplu ula\u015f\u0131m hala neredeyse yok denecek kadar az; \u00e7ocuklar\u0131n okula gidi\u015f geli\u015fleri hala baz\u0131 b\u00f6lgelerde otostop ile ger\u00e7ekle\u015fiyor. Emniyet m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Antakya\u2019n\u0131n en ba\u015far\u0131l\u0131 Anadolu lisesini i\u015fgal ederek faaliyetine devam ediyor. Kentin yeniden in\u015faas\u0131 maalesef ki ranta talana emanet edilmi\u015f durumda. Antakya\u2019n\u0131n simgelerinden olan B\u00fcy\u00fck Park\u0131n\u0131n dibinde beton santrali kurulmu\u015f, Samanda\u011f da ise ge\u00e7imini tar\u0131mdan serac\u0131l\u0131k tan sa\u011flayan 3 mahalleyi \u00e7ok k\u00f6t\u00fc etkileyen bir alanda yine beton santrali ile insan ya\u015fam\u0131n\u0131 ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7e say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi ile ba\u015f ba\u015fay\u0131z. B\u00fcy\u00fck bir ekolojik y\u0131k\u0131m yarat\u0131yorlar. As\u0131rl\u0131k zeytinler TOK\u0130\u2019nin rant\u0131na heba ediliyor. Hatay da hala i\u015fsizlik ciddi bir sorun. Konteynerlarda faaliyet y\u00fcr\u00fctmeye \u00e7al\u0131\u015fan esnaflar olduk\u00e7a k\u00f6t\u00fc durumda. Yani 20 ay\u0131n sonunda Hatay halk\u0131 kendi kaderine terk edilmi\u015f durumda. Yetkililerin hi\u00e7bir sorun alan\u0131na dair tek bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ve ad\u0131m\u0131 yok.<\/p>\n\n\n\n

\u0130smail Zubari:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Asl\u0131nda hi\u00e7bir duruma gelinmi\u015f de\u011fil. Y\u0131k\u0131m vah\u015fice hala s\u00fcr\u00fcyor. \u0130nsanlar toz ve sa\u011fl\u0131ks\u0131z ko\u015fullarda ya\u015famaya devam ediyor. \u00c7\u00f6z\u00fcm konusu rant odakl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in kal\u0131c\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015f\u0131labilmi\u015f de\u011fil. \u0130lan edilmi\u015f bir yol haritas\u0131 bile yok. Bu y\u00fczden insanlar ne yapacaklar\u0131n\u0131 bilmiyor. Kendi ad\u0131ma \u015funu s\u00f6ylemek isterim. Temel ihtiya\u00e7 maddelerini kar\u015f\u0131lamakta zorlanan bir\u00e7ok depremzede var ve bunlar\u0131n gelece\u011fi belirsiz. Konteyner kentlerde ne zamana kadar kalacaklar, temel ihtiya\u00e7lar\u0131 ne zamana kadar kar\u015f\u0131lanacak? Bu konuda da bir netlik g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Tu\u011f\u00e7e Tezer (Dr., Akademisyen):<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Deprem b\u00f6lgesinde en b\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131m\u0131 ya\u015fayan kent olan Antakya\u2019y\u0131 2023\u2019\u00fcn \u015eubat ay\u0131ndan beri belirli aral\u0131klarla ziyaret ediyorum, Antakya\u2019yla ilgili dahil olabildi\u011fim t\u00fcm toplant\u0131lara kat\u0131l\u0131p, orada ya\u015famaya devam eden arkada\u015flar\u0131mla d\u00fczenli olarak g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyorum. Yerel gazeteler ve g\u00fcndeme ili\u015fkin payla\u015f\u0131mlar yapan sosyal medya hesaplar\u0131n\u0131 da d\u00fczenli olarak takip ediyorum. Gelinen a\u015famada Antakya\u2019n\u0131n hi\u00e7bir konuda deprem ya\u015fam\u0131\u015f bir kentin depremden yakla\u015f\u0131k 20 ay sonra gelmesi beklenen a\u015famada olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeliyim. Afet sonras\u0131 kentin temel bile\u015fenlerinden olan ge\u00e7ici bar\u0131nma alanlar\u0131n\u0131n ilk d\u00f6rt-be\u015f ayl\u0131k s\u00fcre\u00e7te sosyal tesisleri, e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k olanaklar\u0131, eri\u015fim ve altyap\u0131 imkanlar\u0131yla sa\u011flanm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekirken bug\u00fcn maalesef \u00e7ad\u0131r, konteyner, sera ve az hasarl\u0131 konutlarda, eri\u015fim zorluklar\u0131yla ya\u015fam\u0131n devam etti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Enkaz kald\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yap\u0131lma y\u00f6ntemi ve h\u0131z\u0131, halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve do\u011fal alanlara kal\u0131c\u0131 olmas\u0131 muhtemel b\u00fcy\u00fck zararlar verdi. Baz\u0131 planlama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lmakta olsa da; b\u00fct\u00fcnsel, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, afete diren\u00e7li ve engelsiz planlama a\u00e7\u0131s\u0131ndan birbiriyle uyumlu ilerleyen bir s\u00fcre\u00e7ten bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bu s\u0131rada do\u011fal alanlarda TOK\u0130 konutlar\u0131 in\u015fa edildi ve edilmeye devam ediyor. Kal\u0131c\u0131 konutlar i\u00e7in \u00e7ok say\u0131da ta\u015f oca\u011f\u0131 ve beton santrali ruhsat\u0131 verilmi\u015f olmas\u0131, bu alanlar\u0131n yer se\u00e7imi ko\u015fular\u0131, halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve do\u011fal alanlar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck sorunlara yol a\u00e7abilir nitelikte. E\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k faaliyetleri hala b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde konteynerlerde devam ederken, g\u00fcvenli ula\u015f\u0131m, temiz i\u00e7me suyu ve g\u00fcvenli g\u0131daya eri\u015fim, \u00fcretim faaliyetleri, \u00e7al\u0131\u015fma olanaklar\u0131 ve mekanlar\u0131n\u0131n durumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan Antakya halk\u0131 bug\u00fcn hala b\u00fcy\u00fck sorunlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. \u00dcstelik geldi\u011fimiz a\u015famada, halk depremden sonraki birka\u00e7 aya k\u0131yasla \u00e7ok daha yorgun, belirsizlikler ve kentteki g\u00fcvenlik sorunlar\u0131 \u00e7o\u011fald\u0131k\u00e7a daha endi\u015feli h\u00e2lde.<\/p>\n\n\n\n

Taylan Ko\u00e7 (Dr., Akademisyen):<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu durumun bana g\u00f6re temel nedeni, devletin deprem b\u00f6lgelerini yeniden yap\u0131land\u0131rma meselesini \u00f6ncelikleri aras\u0131na almamas\u0131. Hal b\u00f6yle olunca da iki farkl\u0131 durum meydana geliyor. Birincisi yeterli d\u00fczeyde kayna\u011f\u0131n bu b\u00f6lgelere aktar\u0131lmas\u0131 sa\u011flanm\u0131yor, ikincisi ise bu b\u00f6lgeleri yeniden yap\u0131land\u0131rma i\u015fi ta\u015feron m\u00fcteahhitlik firmalar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ve k\u00e2r h\u0131rs\u0131 \u00f6n planda tutularak sa\u011flanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Yani deprem b\u00f6lgeleri yeni rant alanlar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ve bir t\u00fcr kazan\u00e7 kap\u0131s\u0131 yarat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. T\u00fcm bunlar ise bu b\u00f6lgelerde ya\u015fayan halk\u0131n depremin yaralar\u0131n\u0131 hala ilk g\u00fcn gibi hissetmesine neden oluyor.<\/p>\n\n\n\n

Gelinen son a\u015famada hala yerinde sayan ve bin bir t\u00fcrl\u00fc belirsizlik i\u00e7inde bir b\u00f6lge var. Halk\u0131n bu b\u00f6lgelerde en temel sorunlar\u0131n\u0131n bile hen\u00fcz kal\u0131c\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015fmam\u0131\u015f olmas\u0131 ortada sosyal anlamda t\u00fcm\u00fcyle yetersiz bir devlet oldu\u011funu \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde g\u00f6steriyor. Oysa \u00fclkenin heba edilen veya belirli kesimlere aktar\u0131lan kaynaklar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131ndan az\u0131 bile deprem b\u00f6lgelerini aradan ge\u00e7en bunca zaman i\u00e7inde kalk\u0131nd\u0131rmaya yeterdi.<\/p>\n\n\n\n

Fikret Abac\u0131 (Avrupa Arap Alevi Federasyonu Ba\u015fkan\u0131):<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Depremi ya\u015fayan biri olarak \u015funu s\u00f6yleyebilirim: deprem sonras\u0131 ve bug\u00fcnk\u00fc durum aras\u0131ndaki fark, hasarl\u0131 evlerin y\u0131k\u0131mlar\u0131n\u0131n seyrekle\u015fmesinden ba\u015fka bir durum de\u011fi\u015fikli\u011fi bulunmamaktad\u0131r.  Y\u0131k\u0131m i\u00e7in burada bulunan \u015firketlerin hepsi binalardaki demire g\u00f6z diktiler. Demirleri ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan hi\u00e7bir binan\u0131n parseli molozlardan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f de\u011fil. Bilhassa ya\u011fmur ya\u011f\u0131\u015f\u0131 sonras\u0131 yollarda, her tarafa savrulmu\u015f molozlardan dolay\u0131 g\u00f6letler olu\u015fuyor, demir ve \u00e7ivilerden tekeri hasar g\u00f6rmeyen araba yok! Yollarda, toplu ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131nda hasarlar b\u00fcy\u00fcmekte; su-elektrik kesintileri, \u0130leti\u015fim sistemleri ve alt yap\u0131lar\u0131nda sorunlar kendini korumaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Nihat \u00c7ay (Sanat\u00e7\u0131-E\u011fitimci):<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer illerde durum ne tam olarak bilemiyorum, konut ihtiyac\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlukla \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6yleniyor.  Hatay\u2019da y\u0131k\u0131m\u0131n oldu\u011fu b\u00f6lgeler b\u00fcy\u00fck bir \u015fantiyeye d\u00f6nm\u00fc\u015f durumda. Samanda\u011f i\u00e7in k\u0131smi \u00e7al\u0131\u015fmalar var ancak depremzedelerin sorunlar\u0131 \u00e7ok, ba\u015fta konut olmak \u00fczere. Bu konuda maalesef eksiklik oldu\u011fu bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n\n\n\n

M\u00fcsl\u00fcm Kabaday\u0131 (Yazar-E\u011fitimci):<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Do\u011fal bir afet olan deprem, bug\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 teknolojik ve bilimsel a\u015famaya g\u00f6re, yap\u0131lar\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131yla insanlar\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne, hele 6 ve 20 \u015eubat\u2019ta \u00fclkemizde ger\u00e7ekle\u015fen son depremdeki gibi b\u00fcy\u00fck katliama kesinlikle yol a\u00e7amaz. Bunu en b\u00fcy\u00fck depremlerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Japonya\u2019dan biliyoruz. Demek ki, bilim ve teknolojiyi T\u00fcrkiye sermayesi, depremin y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in sonuna kadar kullanmak yerine, 17 A\u011fustos 1999 depreminden sonra \u00e7\u0131kar\u0131lan deprem y\u00f6netmeli\u011finin gereklerini yerine getirmedi\u011fi gibi \u201cimar bar\u0131\u015f\u0131\u201d gibi bilim ve ya\u015fam hakk\u0131na ayk\u0131r\u0131 uygulamayla, deprem i\u00e7in toplanan vergilerin otobanlara, k\u00f6pr\u00fclere aktar\u0131lmas\u0131yla kamusal su\u00e7 i\u015flemi\u015ftir. 2001 krizinden bu yana enerji yasas\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere madenler, ormanlar, meralar, zeytinlerle ilgili \u00e7\u0131kar\u0131lan yasalar veya mevcut yasalarda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerle extraktivizm (kaz\u0131c\u0131l\u0131k) denen do\u011fan\u0131n ya\u011fmalanmas\u0131na dayanan bir sermaye birikimi hedeflendi\u011finden, deprem bile \u201cf\u0131rsat\u201da d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek ta\u015f ocaklar\u0131 ve haz\u0131r beton santrallar\u0131yla in\u015faat tekellerinin k\u00e2r\u0131na k\u00e2r kat\u0131lmaktad\u0131r. Bunu, depremden sonra Hatay Valili\u011fi\u2019nin \u00c7ED raporu aranmadan bu tesislerin kurulmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7mas\u0131yla 60                 civar\u0131nda yeni ta\u015f oca\u011f\u0131 ve santral\u0131n faaliyete ge\u00e7irilmesi \u00f6rne\u011fiyle somutlayabiliriz. \u00d6zellikle ruhsats\u0131z oldu\u011fu i\u00e7in Samanda\u011f Belediyesi taraf\u0131ndan m\u00fch\u00fcrlendi\u011fi halde okulun, \u00fc\u00e7 mahalle halk\u0131n\u0131n, i\u015fyerlerinin bulundu\u011fu bir alanda kurulan haz\u0131r beton santral\u0131n\u0131n 3 ayd\u0131r \u00e7evreye zehir sa\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ve buna kar\u015f\u0131 halk, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam hakk\u0131 i\u00e7in eylem yapt\u0131\u011f\u0131 halde bu santral\u0131n kapat\u0131lmamas\u0131 \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Aylard\u0131r bas\u0131n-yay\u0131n organlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sa\u011f\u0131r sultan bu halk ve ya\u015fama hakk\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131 uygulamay\u0131 duydu\u011fu halde, Samanda\u011f Kaymakaml\u0131\u011f\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere ilgili kamu kurumlar\u0131n\u0131n gere\u011fini yapmamas\u0131, \u00e7ok daha vahimdir. Halk\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hayvan-bitkilerin var olma hakk\u0131n\u0131, g\u00f6z\u00fc paradan ba\u015fka bir \u015fey g\u00f6rmeyen bir avu\u00e7 parababas\u0131 i\u00e7in hi\u00e7e sayan bir rejim y\u00fcr\u00fcmektedir. Ayn\u0131 bi\u00e7imde Alt\u0131n\u00f6z\u00fc\u2019nde yap\u0131lmak istenen haz\u0131r beton fabrikas\u0131na kar\u015f\u0131 k\u00f6yl\u00fclerin aya\u011fa kalkmas\u0131 sonucunda bu do\u011fa d\u00fc\u015fman\u0131 giri\u015fimden vazge\u00e7mek zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131r. Halk\u0131n m\u00fccadelesinin ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u0130skenderun Ak\u00e7ay ve Arsuz\u2019un H\u00fcy\u00fck k\u00f6ylerindeki direni\u015f \u00f6nemlidir. Bunlardan ders \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

Ceyhan \u00c7\u0131l\u011f\u0131n (\u015eehir Planc\u0131s\u0131):<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Deprem b\u00f6lgesi uzun zamand\u0131r T\u00fcrkiye\u2019de depremi do\u011frudan ya\u015famam\u0131\u015f kamuoyunun g\u00fcndeminde de\u011fil. Se\u00e7imler, \u201cde\u011fi\u015fim\u201d meseleleri, \u201cnormalle\u015fme\u201d tart\u0131\u015fmalar\u0131 aras\u0131nda deprem b\u00f6lgesi g\u00f6r\u00fcnmez hale geldi. Depremden sonra arama-kurtarma faaliyetlerinin ard\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 gereken en \u00f6nemli i\u015f, nitelikli ge\u00e7ici bar\u0131nma alanlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131yd\u0131 fakat hen\u00fcz arama-kurtarma faaliyetleri s\u00fcrerken kal\u0131c\u0131 konutlar\u0131n yerle\u015fece\u011fi alanlar siyaset\u00e7iler eliyle \u00f6nlerine ald\u0131klar\u0131 ka\u011f\u0131tlara rastgele \u00e7izilmeye, T\u00fcrk Tasar\u0131m Vakf\u0131 gibi \u00e7e\u015fitli akt\u00f6rlere kentler yeniden tasarlatt\u0131r\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. T\u00fcm bunlar kamuoyunun, kal\u0131c\u0131 konutlar\u0131 \u00f6ncelikli tart\u0131\u015fma konusu yapmas\u0131na, nitelikli ge\u00e7ici bar\u0131nma alanlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131na dair ortak bir talep olu\u015fturulamamas\u0131na neden oldu. Bug\u00fcn deprem b\u00f6lgesinde ya\u015fanan sorunlar\u0131n en \u00f6nemlilerinden biri, g\u00fcndelik hayat\u0131n hane halk\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ola\u011fan haline d\u00f6nememi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bar\u0131nma, yiyecek, giyecek, sa\u011fl\u0131k hizmetlerine vs. temel hizmetlere eri\u015femeyen ya da yeterli d\u00fczeyde faydalanamayan insanlar\u0131n, deprem sonras\u0131na ili\u015fkin bir\u00e7ok ba\u015fka sorun gibi kentlerin yeniden onar\u0131m\u0131na ili\u015fkin s\u00fcre\u00e7leri d\u00fczenli ve gerektirdi\u011fi d\u00fczeyde takip edebilmesi olduk\u00e7a zor. Nitekim deprem b\u00f6lgesinde yerel haber kaynaklar\u0131n\u0131 takip etti\u011fimizde, bir\u00e7ok hususun kamuoyunun g\u00fcndeminde yer bulmadan ge\u00e7ip gitti\u011fini ancak aylar sonra g\u00f6rebiliyoruz. T\u00fcm bunlara ek olarak, deprem sonras\u0131nda OHAL ilan\u0131yla ve bu ilan\u0131n sona ermesini takip eden aylarda meclisten ge\u00e7en yeni yasal d\u00fczenlemeler, kamuoyu takibini zorla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 \u00e7e\u015fitli h\u00fck\u00fcmler i\u00e7eriyor. Kal\u0131c\u0131 konut ihaleleri bunun en belirgin \u00f6rneklerinden. Bu konutlar\u0131n nereye, nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131, konut tipolojilerini, olu\u015fturulacak yerle\u015fimlerin niteliklerini \u00f6\u011frenmemiz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bakanl\u0131k ya da Kentsel D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, az hasarl\u0131 ve hatta hasars\u0131z yap\u0131lar\u0131 kimi zaman bu yap\u0131lardan karot dahi almadan \u201cy\u0131k\u0131lacak derecede riskli yap\u0131\u201d kabul edip, kap\u0131lar\u0131na tebligatlar as\u0131yor. Kamu idarelerinin bu uygulamalar\u0131na itiraz etmek, dava a\u00e7mak gibi hak arama \u00e7abalar\u0131n\u0131n s\u00fcreleri yasa de\u011fi\u015fiklikleriyle k\u0131salt\u0131ld\u0131. T\u00fcm bunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in ilk elden \u015funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn: Deprem b\u00f6lgesinde ya\u015famayanlar\u0131n deprem b\u00f6lgesinde ya\u015fayanlar\u0131n nitelikli ge\u00e7ici bar\u0131nma alanlar\u0131nda ya\u015fama taleplerine dair seslerini \u00e7o\u011faltacak dayan\u0131\u015fma pratikleri sergilemeleri gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamu idarelerinin vurdumduymazl\u0131\u011f\u0131yla bireysel olarak m\u00fccadele etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Taleplerin, ortakl\u0131k i\u00e7eren itirazlar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olabilmesi ancak bir arada durmakla m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n

Sabahat Aslan<\/strong> (Mersin \u00c7evre ve Do\u011fa Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131):<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00dclkemizin kamu yarar\u0131 olmayan, ranta dayal\u0131 politikalarla y\u00f6netilmesinden kaynakl\u0131 Kahramanmara\u015f depremi afete d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Afetin getirdi\u011fi sorunlar\u0131, bu politikalar uzun s\u00fcrede \u00e7\u00f6zemeyecektir. Kentin sorunlar\u0131 halktan yana ve kamu yarar\u0131 i\u00e7eren politikalarla ancak \u00e7\u00f6z\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n

Bar\u0131\u015f Can (Ara\u015ft\u0131rmac\u0131-Yazar):<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Depremin ilk 4 g\u00fcn\u00fcnde yokmu\u015f gibi davranan devletin, siyasal erkin, \u015fu ana kadar temel sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc konusundaki tutumu varm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnmesinden ibarettir. Varm\u0131\u015f ile yokmu\u015f aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcnmesinde kategorik olarak bir fark yoktur. Kar\u015f\u0131m\u0131zda hamasetten \u00f6te bir \u015fey yoktur.<\/p>\n\n\n\n

Ge\u00e7ici bar\u0131nma problemlerini insanlar kendi kendilerine \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fmakta, kendi m\u00fclklerinde bile yapt\u0131klar\u0131 ge\u00e7ici yap\u0131lara elektrik verilmesi engellenmekte, hatta bu konutlar\u0131n ka\u00e7ak oldu\u011fundan hareketle y\u0131k\u0131m\u0131 talep edilmektedir. Devletin yapmas\u0131 gerekeni kendi ba\u015f\u0131na yapmak zorunda kalan vatanda\u015f cezaland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Belki de en \u00f6nemli konulardan biri olan \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n e\u011fitimi konusunda iki e\u011fitim y\u0131l\u0131 ge\u00e7mesine ra\u011fmen maalesef ki hi\u00e7bir mesafe al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r. Gene ayn\u0131 binada birden fazla okul e\u011fitim yapmaktad\u0131r. Ders saatleri k\u0131salt\u0131l\u0131p, \u00f6\u011frenciler sabah\u0131n k\u00f6r\u00fcnde getirilmekte, \u00f6\u011flen gelenler \u00f6\u011frencilerde yatmalar\u0131 gereken saatlerde ancak evlerinde olabilmektedirler. Sa\u011fl\u0131k konusunda ise acil bir durumda maalesef ya\u015fama ihtimalinizin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilinciyle buralarda ya\u015fanmaktad\u0131r. Yani insanlar bilindik bir \u015fekilde kaderleriyle ba\u015f ba\u015fa b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f ne bar\u0131nma problemine, ne sa\u011fl\u0131k ne e\u011fitim, ne ula\u015f\u0131m, ne elektrik, ne de su gibi temel ihtiya\u00e7lara \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretilmi\u015ftir. Bu durum insanlar\u0131n bir nevi ad\u0131 konulmam\u0131\u015f zorunlu g\u00f6\u00e7e mecbur b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 ak\u0131llara getirmektedir.<\/p>\n\n\n\n

SORU 2-<\/strong> Egemen kimli\u011fin d\u0131\u015f\u0131nda yer alan topluluklar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelere kamu hizmetlerinin g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi ile ilgili \u00e7ok say\u0131da ciddi problem kendini g\u00f6stermektedir. Bu ba\u011flamda Antakya\u2019ya y\u00f6nelik olarak da \u00f6zel bir politika oldu\u011fu, bilin\u00e7li bir ayr\u0131mc\u0131 siyaset y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc y\u00f6n\u00fcnde \u00e7e\u015fitli ele\u015ftiriler yap\u0131l\u0131yor. Bu konuda siz ne d\u00fc\u015f\u00fcnmektesiniz?<\/p>\n\n\n\n

CEVAP 2-<\/strong><\/p>\n\n\n\n

HDD<\/strong>: Depremin \u00fczerinden aylar ge\u00e7mesine ra\u011fmen halen kamu hizmetlerine ula\u015f\u0131lamamas\u0131 hem yerel y\u00f6netimler hem merkezi y\u00f6netimin en temel sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmede etkili olmamas\u0131, etkin olduklar\u0131 il\u00e7elerin merkezi h\u00fck\u00fcmete yak\u0131n olmalar\u0131n\u0131n bir tesad\u00fcf olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130ktidar\u0131n \u00f6zellikle Hatay\u2019\u0131n mahzun kalmas\u0131n\u0131n nedenini kendisinin de oy vermedi\u011finiz i\u00e7in hizmet gelmedi demesiyle g\u00f6stermektedir. Ba\u015fka il\u00e7elerde en temel bar\u0131nma hakk\u0131 sorunu devam etmesine ra\u011fmen ev teslimleri yap\u0131ld\u0131 tamam\u0131 olmasa da, fakat Samanda\u011f gibi bir il\u00e7ede hen\u00fcz tek bir ev bile teslim edilmedi. Do\u011fal olarak insanlar\u0131n bunun a\u00e7\u0131k bir ayr\u0131mc\u0131l\u0131k oldu\u011funun fark\u0131nda.<\/p>\n\n\n\n

Zubari: <\/strong>Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k konusu yeni de\u011fil. \u00d6zellikle Hatay’da y\u0131llar \u00f6nce olu\u015fturulan yeni il\u00e7elerin s\u0131n\u0131rlar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bunu \u00e7ok rahat g\u00f6rebilirsiniz. Mesela \u0130skenderun merkezinin i\u00e7inde yer alan Karaa\u011fa\u00e7, 30 km uzakl\u0131kta bulunan Arsuz’a ba\u011flanm\u0131\u015f. Ayn\u0131 \u015fekilde Antakya merkezin i\u00e7indeki mahalleler sokak sokak ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak Defne diye uydurduklar\u0131 bir il\u00e7eye ba\u011flad\u0131lar. Bunun yan\u0131nda hizmet alan\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir ay\u0131r\u0131m s\u00f6z konusudur.<\/p>\n\n\n\n

Burada bir kimliksizle\u015ftirme politikas\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00c7ok basit bir \u00f6rnek vereyim. K\u00f6y, mahalle, il\u00e7e, kent gibi yerle\u015fimlerin s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirlenirken genellikle do\u011fal olu\u015fumlar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulur. Yani bir dere, nehir, da\u011f veya farkl\u0131 bir yap\u0131 g\u00f6steren yerler dikkate al\u0131narak s\u0131n\u0131rlar belirlenir. Oysa Defne il\u00e7esine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ilk ba\u015fta anlatt\u0131\u011f\u0131m sokaklar d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7ok daha bariz bir hata var. Normalde Asi Nehri ve Kara\u00e7ay deresi do\u011fal bir s\u0131n\u0131r olu\u015fturur. Ancak Aknehir beldesine (Art\u0131k mahalle) geldi\u011fimizde s\u0131n\u0131r Nehri ge\u00e7erek Aknehir’i i\u00e7ine al\u0131r. \u0130\u015fin garip taraf\u0131 Aknehir Samanda\u011f’a daha yak\u0131n ve St. Simon manast\u0131r\u0131 bu s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde. Bunun ne \u00f6nemi var diye d\u00fc\u015f\u00fcnen olursa \u015funu ifade etmek isterim. Samanda\u011f’\u0131n ad\u0131 St. Simon’dan gelir. Yani 1948 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirme politikas\u0131 gere\u011fi S\u00fcveydiye olan il\u00e7emizin ad\u0131 de\u011fi\u015ftirilirken at\u0131f yap\u0131lan isim St. Simon’dur. O zamanlarda geleneksel olarak Seman diye bilinirdi. Seman H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Seman’\u0131 Saman yapt\u0131lar. Yoksa sebze meyve cenneti il\u00e7emizin ad\u0131n\u0131 niye Samanda\u011f koysunlar ki?<\/p>\n\n\n\n

Tezer: <\/strong>Depremi Antakya\u2019da ya\u015fam\u0131\u015f olan n\u00fcfusun b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131, depremden sonra arama-kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere, enkaz kald\u0131rma s\u00fcre\u00e7lerinde, ge\u00e7ici bar\u0131nma alanlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131nda, do\u011fal alanlar\u0131n moloz d\u00f6k\u00fcm sahalar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesinde ve deprem sonras\u0131 di\u011fer s\u00fcre\u00e7lere dair bir\u00e7ok ihmalden, bir t\u00fcr yaln\u0131z b\u0131rak\u0131lma hissinden bahsediyor. Afetin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 co\u011frafi \u00f6l\u00e7ek d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, resm\u00ee kurumlar\u0131n t\u00fcm yard\u0131m ihtiyac\u0131na yeti\u015fememesine anlay\u0131\u015f g\u00f6stermek istense dahi, ulusal ve uluslararas\u0131 sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n farkl\u0131 kaynaklarda \u00f6ncelikle arama-kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na kat\u0131lmak konusunda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 ifade ettikleri engellemeler, yaln\u0131z b\u0131rak\u0131lma ve ihmal ihtimalleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc. Kadim bir \u015fehir olan Antakya, y\u00fczy\u0131llard\u0131r co\u011frafi a\u00e7\u0131dan ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 konumunun yan\u0131 s\u0131ra -tarihsel s\u00fcre\u00e7te baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler ge\u00e7irse de- farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerin bir arada bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, ayn\u0131 zamanda toplumun politik kapasitesinin geli\u015fmi\u015f oldu\u011fu bir kent olarak bilinir. Antakya n\u00fcfusunun bu \u00f6zel n\u00fcfus kompozisyonunun bozulmas\u0131ndan endi\u015fe etmesinin ise tarihsel ge\u00e7mi\u015fe dayanan sebepleri mevcuttur. Bu nedenle, \u00f6ncelikle n\u00fcfusun deprem sonras\u0131 kentin kal\u0131c\u0131 ko\u015fullar\u0131 olu\u015fana kadar ya\u015fayabilece\u011fi ge\u00e7ici d\u00f6nemin asgari ko\u015fullar\u0131n\u0131n bar\u0131nma, \u00e7al\u0131\u015fma, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel, eri\u015fim ve ula\u015f\u0131m, g\u00fcvenlik, temiz i\u00e7me suyu ve g\u00fcvenli g\u0131da konular\u0131n\u0131 i\u00e7erecek \u015fekilde sa\u011flanamam\u0131\u015f olmas\u0131, Antakya\u2019n\u0131n (deprem \u00f6ncesi) mevcut n\u00fcfusunun burada ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesinin \u00f6n\u00fcnde engel te\u015fkil ediyor ve depremle beraber ba\u015flayan Antakya\u2019dan ba\u015fka \u015fehirlere g\u00f6\u00e7 hareketi bug\u00fcn de devam ediyor. Ge\u00e7ici bar\u0131nma alanlar\u0131 hen\u00fcz sa\u011flanmam\u0131\u015fken kal\u0131c\u0131 konutlar\u0131n in\u015fa edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131, tamamlanan konutlar\u0131n \u201chak sahipleri\u201dne kura yoluyla da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 ise mevcut n\u00fcfus i\u00e7in \u00f6nemli olan kom\u015fuluk ili\u015fkileri ve g\u00fcndelik hayat a\u00e7\u0131s\u0131ndan endi\u015feleri beraberinde getiriyor. Depremin en \u00e7ok etkiledi\u011fi yer olmas\u0131na ra\u011fmen Antakya, ge\u00e7ici d\u00f6nem yat\u0131r\u0131m ve destekleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan deprem b\u00f6lgesinin geri kalan\u0131yla ayn\u0131 \u015fekilde ele al\u0131n\u0131yor. Depremden sonra Antakya\u2019da kamu, \u00f6zel sekt\u00f6r ve sivil toplum olanaklar\u0131yla pek \u00e7ok \u015fey yap\u0131lm\u0131\u015f olsa da, afetin Antakya\u2019daki \u00f6l\u00e7e\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde yap\u0131lanlar, ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamaktan uzak g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bu durum, Antakya\u2019da halk\u0131n deprem sonras\u0131 s\u00fcre\u00e7lere ili\u015fkin yeterince bilgilendirilmemesi ve belirsizliklerle birle\u015fti\u011finde, halk\u0131n bir ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na maruz kald\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncesini anla\u015f\u0131l\u0131r buluyorum.<\/p>\n\n\n\n

Ko\u00e7<\/strong>: Bu konuda yap\u0131lan ele\u015ftirilerin b\u00fcy\u00fck oranda do\u011fru oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Zira bu durum, depremin ilk g\u00fcnlerinde de kendini g\u00f6stermi\u015fti. Antakya’ya depremden sonra ilk 3 g\u00fcn neredeyse hi\u00e7bir kamu yard\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 herkes biliyor. Ancak depremin \u00fczerinden biraz zaman ge\u00e7tik\u00e7e bu \u00f6zel muamele yerini ba\u015fka bir t\u00fcr \u00f6zel muameleye b\u0131rakt\u0131 bana g\u00f6re. Depremin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 di\u011fer illerde yetersiz de olsa kimi yeniden yap\u0131land\u0131rma faaliyetleri ba\u015flad\u0131. Hatta baz\u0131 yerlerde kal\u0131c\u0131 konutlar\u0131n az da olsa teslim edildi\u011fini dahi g\u00f6rd\u00fck. Ancak Antakya’ya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda hala s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen rezerv alan b\u00f6lgeleri, hala tamamlanamayan planlama faaliyeti, n\u00fcfusun homojenli\u011fini k\u0131rmak i\u00e7in \u00f6zel olarak ortaya konan kimi yerel uygulamalar g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00d6zellikle Arap Alevilerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelerde bu belirsizliklerin daha da yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve n\u00fcfusun b\u00f6lgeyi terk etmesi i\u00e7in a\u00e7\u0131k bir \u00e7aba sergilendi\u011fini s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmaz.<\/p>\n\n\n\n

Abac\u0131: <\/strong>Ay\u0131r\u0131mc\u0131 siyasi tutum y\u0131llard\u0131r mevcut. Deprem sonras\u0131 ya\u015fanan s\u00fcre\u00e7 ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 teyit etmi\u015f durumda. Kamuoyu ile geli\u015fmelere dair payla\u015f\u0131lan bir \u015fey de yok.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ay: <\/strong>Antakya ve civar\u0131 i\u00e7in sistematik bir ayr\u0131m\u0131n oldu\u011funu s\u00f6ylemek konusunda teredd\u00fct i\u00e7indeyim ancak konut vb. ihtiya\u00e7larla ilgili hizmetin gecikti\u011fini s\u00f6yleyebilirim. \u00d6zellikle Samanda\u011f bu konuda en mahrum olan b\u00f6lge konumunda. Bilin\u00e7li mi farkl\u0131 etkenler mi bilemiyorum. Konut imar\u0131 konusunda hen\u00fcz yeterince teslim edilmese de ad\u0131mlar\u0131n at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemleyebiliyoruz.<\/p>\n\n\n\n

Kabaday\u0131: <\/strong>6 ve 20 \u015eubat depremlerinde Hatay \u00f6zelinde en \u00e7ok Antakya, Defne, Samanda\u011f, K\u0131r\u0131khan, \u0130skenderun ve Arsuz il\u00e7elerimizin y\u0131k\u0131ma u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Etnik ve dinsel ayr\u0131ma ba\u015fvurularak baz\u0131 uygulamalar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair kamuoyuna yans\u0131yan haberlere de vak\u0131f olarak \u015funu vurgulamakta yarar var: Deprem y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu mekanlardan ba\u015fka kentlere \u00e7ok fazla g\u00f6\u00e7 oldu\u011fu i\u00e7in gerek TOK\u0130 konutlar\u0131n\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 alanlar\u0131n saptanmas\u0131nda gerekse risk-rezerv alan dayatmalar\u0131nda en zay\u0131f halkan\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. S\u00f6z konusu \u201czay\u0131f halka\u201d, hem b\u00fcy\u00fck rant sa\u011flamak hem de orada ya\u015fayan t\u00fcm halk\u0131, \u00f6zellikle depremzedeleri kendi aralar\u0131nda kutupla\u015ft\u0131rmaya uygun olanlar anlam\u0131nda vurgulamak isterim. Zay\u0131f halka g\u00f6r\u00fclmesine kar\u015f\u0131n, \u00f6zellikle Arap Alevi halk\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerlerden gelen g\u00fc\u00e7l\u00fc tepkiler nedeniyle baz\u0131 uygulamalardan vazge\u00e7mek zorunda kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 da biliyoruz. \u015eunu unutmamak gerekir: Sermaye, her zaman b\u00fcy\u00fck k\u00e2r edece\u011fi alanlara ve sekt\u00f6rlere y\u00f6nelir. Bak\u0131n\u0131z ta\u015f ocaklar\u0131 ve haz\u0131r beton sekt\u00f6r\u00fc deprem b\u00f6lgesinde b\u00fcy\u00fck k\u00e2r getirdi\u011fi i\u00e7in, son birka\u00e7 ayda Antakya-Yaylada\u011f\u0131 yolu \u00fczerindeki da\u011flar delik de\u015fik edilmeye ba\u015fland\u0131. Temiz havas\u0131, zeytincili\u011fi, tah\u0131l ve hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ge\u00e7imini zor ko\u015fullarda sa\u011flayan Yaylada\u011f\u0131 halk\u0131n\u0131n tepkisi \u00fczerine Belediye Meclisi, bu i\u015fletmelerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilece\u011fine dair karar alma gere\u011fi duydu. Alt\u0131n\u00f6z\u00fc\u2019n\u00fcn verimli topraklar\u0131na zarar verecek beton fabrikas\u0131n\u0131n iyi ki \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ildi. Ayn\u0131 ac\u0131 tabloyu, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tehdit edilmesi yetmiyormu\u015f gibi narenciye bah\u00e7elerinin yok olma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelindi\u011fi \u0130skenderun-D\u00f6rtyol aras\u0131ndaki ta\u015f ocaklar\u0131yla sanayi tesislerinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u00e7evre y\u0131k\u0131m\u0131nda g\u00f6r\u00fcyoruz.  Dolay\u0131s\u0131yla buradan \u00e7\u0131karmam\u0131z gereken ders, bir avu\u00e7 patronun kasalar\u0131 dolsun diye yok edilmek istenen sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7evrede ya\u015fama hakk\u0131m\u0131z\u0131 korumak i\u00e7in t\u00fcm Hatayl\u0131lar\u0131n birlikte m\u00fccadelesini \u00f6rg\u00fctlemek ve bu k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe dur demektir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7\u0131l\u011f\u0131n: <\/strong>Antakya\u2019da, Defne\u2019de, Samanda\u011f\u2019da g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm \u00e7ok say\u0131da insan\u0131n, deprem sonras\u0131 arama kurtarma faaliyetlerinden, temel insani ihtiya\u00e7lar\u0131n temininden, ge\u00e7ici bar\u0131nma alanlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131ndan ve bug\u00fcn devam eden kaostan bahsederken ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa maruz kald\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylediklerini \u00e7ok kez duydum. Deprem b\u00f6lgesine bir b\u00fct\u00fcn olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu sorunlar\u0131n ayn\u0131 s\u0131rayla kendini di\u011fer \u015fehirlerde de g\u00f6sterdi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. AFAD\u2019\u0131n s\u00fcreci koordine etmekte ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011fu, sivil inisiyatiflerin b\u00f6lgeyle dayan\u0131\u015fma \u00e7abalar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli engellerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre\u00e7 di\u011fer kentlerde de ya\u015fand\u0131. Antakya\u2019da depremden bug\u00fcne ya\u015fanan sorunlar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 Ad\u0131yaman\u2019da, Mara\u015f\u2019ta g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Nitelikli ge\u00e7ici bar\u0131nma alanlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulamam\u0131\u015f olmas\u0131, rezerv yap\u0131 alanlar\u0131 kararlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda muhataps\u0131z b\u0131rak\u0131lma ve sair meseleler deprem b\u00f6lgesinin ortak sorunu. Ama elbette y\u0131k\u0131m\u0131n en yo\u011fun oldu\u011fu Antakya\u2019da bu sorunlar \u00e7ok ba\u015fka bir d\u00fczeyde ya\u015fan\u0131yor. \u015eunu tarihsel olarak okumak m\u00fcmk\u00fcn: Antakya onlarca y\u0131ld\u0131r egemen siyaset yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n kalk\u0131nma hamlelerinin \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u0131\u015f\u0131nda kalm\u0131\u015f bir yer. Bu gerek\u00e7eler bir araya gelince \u201cayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa maruz kalma\u201d hissinin olu\u015fmas\u0131 do\u011fald\u0131r. Belediyesinden Bakanl\u0131\u011f\u0131na kadar kamu idarelerinin, deprem b\u00f6lgesinin tamam\u0131nda \u201cmuhataps\u0131z b\u0131rakma\u201d tavr\u0131ndan vazge\u00e7mesi, \u015feffaf bir \u015fekilde kamuoyunu bilgilendirerek s\u00fcre\u00e7 i\u015fletmesi gerekiyor. Aksi halde ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa maruz kalmak gibi, d\u0131\u015flanm\u0131\u015fl\u0131k gibi hisler, kal\u0131c\u0131 hislere d\u00f6n\u00fc\u015febilir.<\/p>\n\n\n\n

Aslan<\/strong>: Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131l\u0131yorum. Depremden \u00f6nce de y\u0131llarca Hatay\u2019da ya\u015fayan, egemen kimli\u011fin d\u0131\u015f\u0131ndaki kimli\u011fe sahip insanlar her t\u00fcrl\u00fc ayr\u0131mc\u0131 politikalara maruz kald\u0131 ve \u00f6tekile\u015ftirildi. Deprem afeti s\u0131ras\u0131nda ve sonras\u0131ndada bu ayr\u0131mc\u0131 politikalarla \u00f6tekile\u015ftirilen insanlar yeterli hizmeti alamad\u0131 ve halen temel haklar\u0131 olan hizmetleri almamaya devam etmektedir. Egemen politikalar, depremde bile ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yaparak binlerce insan\u0131 enkaz\u0131n alt\u0131nda \u00f6ld\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Can:<\/strong> Asl\u0131nda bu bir ele\u015ftiri de\u011fil, tarihsel bir ger\u00e7ekli\u011fin deprem vesilesiyle en \u00e7\u0131plak haliyle g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmas\u0131d\u0131r. Deprem zaman\u0131nda devletin \u2018yokluk\u2019 meselesini, \u2018varl\u0131\u011f\u0131\u2019 meselesi \u00fczerinden tart\u0131\u015fmak daha do\u011fruydu. \u00c7\u00fcnk\u00fc tek ba\u015f\u0131na \u2018devlet yoktu\u2019 demek tarihsel ger\u00e7ekli\u011fin \u00fcst\u00fcne perde \u00e7ekmektir. \u2018Devlet vard\u0131\u2019 ama tarihsel olarak misyonu gere\u011fi \u2018devlet yokmu\u015f\u2019 gibi davrand\u0131. \u2018Devletin yokmu\u015f\u2019 gibi davranma durumu, rejimin niteli\u011fi ve tercihleriyle ilgilidir.  Burada ya\u015fayan insanlar, tarihsel olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda inan\u00e7 bi\u00e7imi olarak, \u00f6tekile\u015ftirilen, asimilasyonu i\u00e7in politikalar \u00fcretilen, yok edilmesi vacip g\u00f6r\u00fclen bir kimlik olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bunu, kendini merkezde tan\u0131mlayan hegemonik olan\u0131n, yani Ortodoks olan\u0131n, kendince sapm\u0131\u015f az\u0131nl\u0131kta kalan\u0131 yani heterodoks olan\u0131 yok etme \u00e7abas\u0131 olarak da okuyabiliriz. Dolay\u0131s\u0131yla bu tarihsel ger\u00e7ekler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu makbul olmayan vatanda\u015flara makbul vatanda\u015fm\u0131\u015f gibi muamele edilmesini, deprem sonras\u0131 ayr\u0131mc\u0131 politikalar \u00fcretilmemesini beklemek en afif tabirle b\u00fcy\u00fck bir safl\u0131kt\u0131r. Kald\u0131 ki deprem, yok edilmesi vacip olan\u0131n yok edilmesine, bir de asimilasyona, demografik yap\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesine, yani y\u00fczy\u0131llar boyunca yap\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lana olanak sa\u011fl\u0131yor. Siyasal iktidar da bunu elinin tersiyle itmedi, bunu kulland\u0131. Ve hala kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

SORU 3-<\/strong> Rezerv alan\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131 da \u00f6nemli bir konu Antakya\u2019da. Bu konuda depremzedeler, aktivistler ve muhalif politik gruplar aras\u0131nda da bir netlik yok gibi, bu konuyu siz nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/p>\n\n\n\n

CEVAP 3-<\/strong><\/p>\n\n\n\n

HDD<\/strong>: Rezerv alan yasas\u0131 asl\u0131nda tam bir rant ve talan yasas\u0131. Bizler kentin yeniden in\u015fas\u0131n\u0131n kesinlikle b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir plan ve projeyle devlet eliyle yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda hem fikiriz. Depremzedelere bedelsiz konutlar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 konusunda da. Ancak bunun yolu zaten ma\u011fdur olan her \u015feyini kaybetmi\u015f olan depremzedelerin parsellerine, sa\u011flam evlerine el koyup orada yap\u0131lacak evleri halk\u0131 bor\u00e7land\u0131rarak halka ev satmak de\u011fil. Depremin ilk aylar\u0131ndan hemen sonra yetkililer evleri az ve orta hasarl\u0131 olanlara g\u00fc\u00e7lendirme ve tadilat\u0131n\u0131z\u0131 yap\u0131n evlerinize ge\u00e7in dedi\u011fi ger\u00e7e\u011fi ortadayken elinde avucunda olan b\u00fct\u00fcn paray\u0131 hatta banka kredileri de kullanarak evine ge\u00e7en insanlara evleriniz rezerv alanda \u00e7\u0131k\u0131n y\u0131k\u0131lacak deniyor. Bunu kabul etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Yasada o kadar mu\u011flakl\u0131k var ki hi\u00e7bir \u015fey net de\u011fil. Net olan tek \u015fey b\u00fcy\u00fck bir ma\u011fduriyet sa\u011flayacaklar\u0131. Zaten her \u015feyini kaybetmi\u015f insanlar ayr\u0131ca bor\u00e7land\u0131rma tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Mahallelerin demografik yap\u0131s\u0131n\u0131n da de\u011fi\u015fime u\u011frayaca\u011f\u0131 ap a\u00e7\u0131k ortada. Aylard\u0131r halk buna kar\u015f\u0131 direniyor. Kentin yeniden in\u015fas\u0131nda halk g\u00f6rmezden geliniyor; bilim insanlar\u0131 da! Hatay, sadece g\u00f6z\u00fc d\u00f6nm\u00fc\u015f rant ve talan d\u0131\u015f\u0131nda bir kayg\u0131 hissetmeyen in\u015faat \u015firketlerine pe\u015f ke\u015f \u00e7ekiliyor.<\/p>\n\n\n\n

Zubari: <\/strong>Rezerv uygulamas\u0131, felaketi f\u0131rsat bilip halk\u0131n mal\u0131na \u00e7\u00f6kme projesidir. Evet belki daha planl\u0131 bir \u015fehir -o da k\u0131smen- in\u015fa edilecek ama bu, halk\u0131n mal\u0131na \u00e7\u00f6kmeden b\u00fct\u00fcn bir \u015fehri kapsayan yeni imar plan\u0131yla yap\u0131labilirdi. Rezerv alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan yerlerde hi\u00e7 deprem olmam\u0131\u015f gibi eski imar plan\u0131 oldu\u011fu gibi korundu. Hatta Samanda\u011f’da deprem s\u0131ras\u0131nda ask\u0131da olan imar plan\u0131 depremden sonra kald\u0131\u011f\u0131 yerden tekrar ask\u0131ya \u00e7\u0131kar\u0131larak yasala\u015ft\u0131. Bu plana uyan da yok. Hala yol terk ve arka bah\u00e7e mesafeleri b\u0131rak\u0131lmadan in\u015faatlar y\u00fckselmeye devam ediyor\u2026 Denetim karma\u015fas\u0131 var. Belediye ve di\u011fer kamu kurumlar\u0131 g\u00f6revini lay\u0131k\u0131yla yerine getirmiyor. Ka\u00e7ak yap\u0131la\u015fma, betonarme binalar her yerden y\u00fckseliyor. Denetim sadece ceza kesmekle yap\u0131l\u0131yor. Halbuki cezadan \u00f6nce toplum ve aile sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6n planda tutan bir yakla\u015f\u0131m s\u00f6z konusu olmal\u0131. Temiz ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fehir in\u015fa etme konusunda irade sahibi olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Tezer<\/strong>: Depremden sonra Antakya\u2019da planlama ve yap\u0131la\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131 ilgilendiren bir\u00e7ok yasal s\u00fcre\u00e7 ve tan\u0131m g\u00fcndeme geldi. Deprem b\u00f6lgesinde OHAL ilan\u0131 ve ard\u0131ndan 126 no\u2019lu kararnameyle ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7te, 6306 say\u0131l\u0131 yasa kapsam\u0131nda Antakya\u2019n\u0131n tarihi merkezinde \u201cafet riskli alan\u201d ilan\u0131, ard\u0131ndan Asi Nehri\u2019nin bat\u0131 yakas\u0131nda \u201crezerv yap\u0131 ilan\u0131\u201d gibi tan\u0131mlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. Depremin Antakya\u2019n\u0131n yap\u0131l\u0131 \u00e7evresinin yakla\u015f\u0131k olarak %85\u2019ine b\u00fcy\u00fck bir hasar verdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, yap\u0131lar\u0131n ve kentsel altyap\u0131n\u0131n onar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in baz\u0131 ara\u00e7lar geli\u015ftirilmesi anla\u015f\u0131l\u0131r olmakla birlikte; \u00f6zellikle riskli alan ve rezerv alan tan\u0131mlar\u0131, Antakya ba\u015fta olmak \u00fczere b\u00fcy\u00fck endi\u015felere neden oldu. Bu endi\u015felerin temel kayna\u011f\u0131n\u0131, daha \u00f6nce farkl\u0131 kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcre\u00e7leri kapsam\u0131nda yap\u0131lan rezerv alan ilanlar\u0131n\u0131 takip eden m\u00fclks\u00fczle\u015fme ve yerinden edilme ihtimalleri olu\u015fturuyor. \u00d6te yandan bu s\u00fcre\u00e7te farkl\u0131 ileti\u015fim kanallar\u0131nda g\u00f6r\u00fclen \u201crezerv yap\u0131 alan\u0131\u201d s\u0131n\u0131r\u0131ndaki de\u011fi\u015fiklikler, uygulama stratejilerinin belirsizli\u011fi gibi konular da, yerel halk\u0131n endi\u015fesini art\u0131ran unsurlar. Bu endi\u015fe ve kenti\/kendilerini gelecekte nelerin bekledi\u011fini \u00f6\u011frenme ihtiyac\u0131 ise, rezerv alan ilan\u0131na kar\u015f\u0131 hukuki davalar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Antakya\u2019n\u0131n farkl\u0131 mahallelerinde toplant\u0131lara, mahalle topluluklar\u0131na, dayan\u0131\u015fma \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Bu a\u00e7\u0131dan yerel halk\u0131n m\u00fclkiyet ve bar\u0131nma hakk\u0131 taleplerini geli\u015ftirmek i\u00e7in, \u00f6zellikle 6306 say\u0131l\u0131 yasa kapsam\u0131nda on y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n yap\u0131lan uygulamalar konusunda teknik ve hukuki bilgiye sahip olan uzmanlar\u0131n deste\u011fine ihtiyac\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n

Ko\u00e7<\/strong>: Kan\u0131mca rezerv alan uygulamas\u0131 yeni ve ger\u00e7ekten devasa boyutlar\u0131 olan bir rant kap\u0131s\u0131. \u00d6zellikle belirli kesimlere sermaye transferinin bir arac\u0131 olarak yereldeki unsurlar\u0131 tasfiye etmeyi \u00f6nceleyen bir i\u00e7eri\u011fe sahip. Bu uygulaman\u0131n ileride \u00e7ok ciddi demografik ve ekonomik sonu\u00e7lar\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n

Devlet eliyle el konulan veya konulacak olan ta\u015f\u0131nmazlar\u0131n yerine zamanla daha farkl\u0131 demografik kesimlere hitap eden konutlar\u0131n ve sermaye gruplar\u0131n\u0131n k\u00e2r h\u0131rs\u0131n\u0131 \u00f6nceleyen AVM t\u00fcr\u00fc mek\u00e2nsal uygulamalar\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmek zor de\u011fil. Mevcut siyasi iktidar\u0131n do\u011fas\u0131na son derece uygun olan bu durum, yerel halk\u0131 ve kentin do\u011fas\u0131n\u0131 ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015ftirecek diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n

Abac\u0131: <\/strong>Varl\u0131klar\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f, ya\u015fam m\u00fccadelesinde yorgun-bitmi\u015f bir halk var… Meydanlara inen, hak aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele veren insanlara yeterli derecede destek sunulmuyor. Her y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f ve toplant\u0131da birlikteli\u011fe dair \u00e7a\u011fr\u0131lar yap\u0131l\u0131yor ama bunun neticesi istenilen d\u00fczeyde de\u011fil maalesef. E\u011fitim d\u00fczeyi bu denli y\u00fcksek olan bir toplumda duyars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ayn\u0131 \u015fekilde y\u00fcksek olmas\u0131n\u0131n sebepleri ara\u015ft\u0131rmaya de\u011fer bir ayr\u0131nt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ay<\/strong>: Ya\u015fanan felaketin boyutlar\u0131n\u0131 hepimiz \u00e7ok iyi biliyoruz. Rezerv konusunda devletin bilgilendirme, anlatma, ikna etme durumu maalesef ki eksik kald\u0131. Bu net. Ancak muhalefet eden farkl\u0131 kesimlerin tutumu tamamen kar\u015f\u0131tl\u0131k \u00fczerine kurulu bir hal arz etti. En bariz \u00f6rne\u011fi Samanda\u011f\u2019da yarat\u0131lan alg\u0131 ile toplumda bir korku atmosferi olu\u015fturuldu. Devlet de madem istemiyorsunuz biz de rezervi iptal ederiz kozunu kulland\u0131. Rezerve kar\u015f\u0131 olan arkada\u015flar \u00e7ok iyi biliyor ki devlet d\u0131\u015f\u0131nda bu \u015fehri \u015fehir kimli\u011fiyle imar etmek imk\u00e2ns\u0131z\u2026 Ancak tutumlar\u0131 farkl\u0131yd\u0131, buradan siyaset yap\u0131p \u00f6n planda olma kayg\u0131s\u0131 ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok barizdi. Evleri y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, kirada, konteyner kentlerde zor durumda olan insanlar\u0131 anlayan empati kuran yerden bakan, \u00f6neri sunan bir tutum g\u00f6zlemlemedim. \u00d6neriler oldu ancak mevcut ko\u015fularda uygulanabilirli\u011fi \u00e7ok zor.<\/p>\n\n\n\n

Kabaday\u0131: <\/strong>\u201cRezerv alan\u201d kavram\u0131 ve bunun T\u00fcrkiye prati\u011fi 6 ve 20 \u015eubat depremlerinden sonra kamuoyunun g\u00fcndemine oturdu. Afet riski ta\u015f\u0131yan veya kamusal hizmet verilmesi gereken hazine arazilerinde uygulanan 6306 Say\u0131l\u0131 Yasada yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle kentsel alanlarda da \u201ckentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u201d sa\u011flamak ama\u00e7land\u0131. Bilindi\u011fi \u00fczere yasalar cilalanm\u0131\u015f s\u00f6zlerle \u015feker ambalaj\u0131nda kamuoyuna sunulur, bu yasa da \u00f6yleydi. Ancak, uygulamada \u00f6zellikle deprem b\u00f6lgesinde ve genel olarak da her yerde rantiyenin arac\u0131 oldu. Daha \u00f6nceki y\u0131llarda \u0130stanbul Sulukule\u2019de, Diyarbak\u0131r Sur\u2019daki rantiyenin t\u00fcm \u00fclkeye yay\u0131lmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran bir yasaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Bunun bir \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 da \u201cm\u00fclks\u00fczle\u015ftirme\u201d olarak kavramsalla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131 ama bunu do\u011fru bulmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 belirtmeliyim. \u00c7\u00fcnk\u00fc, s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn bir \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131d\u0131r \u201cm\u00fclkiyet\u201d ve bunun b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc denmeden insanl\u0131\u011f\u0131n g\u00fcndeminden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 hedeflenmeden insanl\u0131\u011f\u0131n ve do\u011fan\u0131n y\u0131k\u0131mdan kurtar\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu ger\u00e7e\u011fi, ideolojik ve siyasi anlamda kavramaktan uzak siyasi ve toplumsal \u00f6rg\u00fctlerin kafas\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fundan \u201crezerv alan\u201d kar\u015f\u0131s\u0131nda da do\u011fru tav\u0131r koyamad\u0131lar ne yaz\u0131k ki. Bu konudaki m\u00fccadele \u201cm\u00fclkiyet hakk\u0131\u201d \u00fczerinden de\u011fil, \u201ckonut ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam hakk\u0131\u201d \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fclmelidir. Bu do\u011frultudaki m\u00fccadele deprem b\u00f6lgesiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmaz, \u00fclkede konutu olmayan ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ortamda ya\u015famayan milyonlarca insan\u0131n talebi haline gelebilir. Buna odaklanmak gerekir.<\/p>\n\n\n\n

Yeri gelmi\u015fken, kapitalist d\u00fczenin kurals\u0131zl\u0131\u011f\u0131 dayatt\u0131\u011f\u0131 extraktivizm d\u00f6neminde bilimsel ve toplumsal ger\u00e7eklere ayk\u0131r\u0131 bi\u00e7imde rant yaratmaya ba\u015fvurdu\u011funun son \u00f6rne\u011fini de vermek isterim. Yan\u0131lm\u0131yorsam 15 Temmuz 2023\u2019te TBMM\u2019den ge\u00e7en torba yasayla zeytincilik yasas\u0131n\u0131n koruyucu h\u00fckm\u00fc ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Hemen ard\u0131ndan da Dikmece b\u00f6lgesindeki zeytin bah\u00e7elerinin s\u00f6k\u00fclmesi sald\u0131r\u0131s\u0131 ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bunun en son \u00f6rne\u011fi bir ay \u00f6nce Ball\u0131\u00f6z\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Ge\u00e7en hafta Dikmece k\u00f6yl\u00fclerine zeytin bah\u00e7elerinin kamula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in verilen paralar\u0131n iade edilmesine dair g\u00f6nderilen yaz\u0131da \u201cfay hatt\u0131 ge\u00e7ti\u011fi i\u00e7in konut yap\u0131m\u0131ndan vazge\u00e7ildi\u011fi\u201d gerek\u00e7e g\u00f6sterilmi\u015ftir. Deprembilimciler s\u0131v\u0131la\u015fman\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu yerlerde ve fay hatt\u0131n\u0131n ge\u00e7ti\u011fi alanlarda yap\u0131la\u015fmaya izin verilmemesi, zeminin oturmas\u0131 i\u00e7in 2 y\u0131l\u0131n ge\u00e7mesi gerekti\u011fini defalarca vurgulam\u0131\u015flard\u0131. Ayr\u0131ca Antakya i\u00e7in bilimsel veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda b\u00f6lge koruma ve imar planlar\u0131 yap\u0131lmadan yap\u0131la\u015fmaya gidilmemesi gerekti\u011fini mimar ve m\u00fchendisler hep dile getirmi\u015flerdi. Yanl\u0131\u015f hesab\u0131n Ba\u011fdat\u2019tan de\u011fil, s\u00fcrekli halk\u0131n eme\u011finden d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc bu d\u00fczenin de\u011fi\u015ftirilmesi elzemdir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7\u0131l\u011f\u0131n: <\/strong>\u201cRezerv alan\u0131 yasas\u0131\u201d diye bildi\u011fimiz 6306 say\u0131l\u0131 yasa, 12 y\u0131ld\u0131r y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte ve 12 y\u0131ld\u0131r bu yasan\u0131n \u00e7ok say\u0131da uygulamas\u0131n\u0131 teknik ve hukuki boyutuyla, mahkeme kararlar\u0131n\u0131 okuyarak, imar planlar\u0131n\u0131 inceleyerek, yasaya konu edilen baz\u0131 mahallelerle g\u00f6n\u00fcll\u00fc dayan\u0131\u015fma sergileyerek aktif \u015fekilde takip ediyorum. Depremin ard\u0131ndan Antakya, Defne ve Samanda\u011f\u2019da \u00e7e\u015fitli dernekler ve STK\u2019larla dayan\u0131\u015farak rezerv yap\u0131 alanlar\u0131 ve yerle\u015fime dair di\u011fer meseleler hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131yoruz. Siyasi partilerin ya da muhalif yap\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu ve mesela baz\u0131 hukuk\u00e7ular, rezerv yap\u0131 alan\u0131 kararlar\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015ften bug\u00fcne nas\u0131l uyguland\u0131\u011f\u0131na, 6306 say\u0131l\u0131 yasan\u0131n genel uygulanma bi\u00e7imlerine, bu uygulamalara dair hak arama s\u00fcre\u00e7lerinin nas\u0131l i\u015fletildi\u011fine bakmadan aktif bir tutum belirlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Belirlenen tutum keskin ve net oluyor. Bir \u015feye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak ya da benimsemek i\u00e7in gereken asgari bilgiye sahip olmadan belirlenmi\u015f tutumlar yan\u0131lt\u0131c\u0131 olabilir, hele b\u00f6ylesi \u00f6nem d\u00fczeyi y\u00fcksek meselelerde. Hal b\u00f6yle olunca insanlar y\u00fcz y\u00fcze ya\u015fad\u0131klar\u0131 kom\u015fular\u0131yla, ba\u015fka hi\u00e7bir \u015feye bakmadan \u201crezerve evet mi, hay\u0131r m\u0131 diyorsun\u201d tart\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131yor, ayr\u0131\u015f\u0131yorlar. Bu yasan\u0131n uygulamalar\u0131n\u0131n yarataca\u011f\u0131 ma\u011fduriyetlere kar\u015f\u0131 y\u0131llard\u0131r m\u00fccadele ve m\u00fczakere fas\u0131llar\u0131n\u0131 uygulayan \u00e7ok say\u0131da mahalle var. Rezerv yap\u0131 alan\u0131 ya da y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki di\u011fer kanunlar\u0131n uygulanma bi\u00e7imi bize, Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan yeni bir imar sistemi olu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u00d6\u011frenmeli, birbirimize \u00f6\u011fretmeliyiz. Tutumumuzu da bu bilgiye g\u00f6re olu\u015fturmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Aslan<\/strong>: Rezerv alan yasas\u0131 yanl\u0131\u015f bir yasad\u0131r. Bu yasa insanlar\u0131 ma\u011fdur etmektedir. Deprem b\u00f6lgesinde bilimsel metodlarla halk\u0131n r\u0131zas\u0131 ve menfaat\u0131 do\u011frultusunda y\u0131k\u0131lan evlerin devlet taraf\u0131ndan \u00fccretsiz olarak yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Hatay\u2019da depremden sonra kentte yanl\u0131\u015f planlamalar yap\u0131lmaktad\u0131r. Fay hatt\u0131 ge\u00e7en, zemini in\u015faata uygun olmayan b\u00f6lgelerde tekrar in\u015faat yap\u0131mlar\u0131na ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu b\u00f6lgelerde yap\u0131lan in\u015faatlar olas\u0131 bir depremde tekrar y\u0131k\u0131lacakt\u0131r. Kent depreme diren\u00e7li olacak \u015fekilde planlanmal\u0131d\u0131r. Yap\u0131lan yanl\u0131\u015flar\u0131n d\u00fczeltilmesi i\u00e7in herkes itiraz etmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Can:<\/strong> Depremde yokmu\u015f gibi davranan devletin depremden sonra en g\u00f6r\u00fcn\u00fcr oldu\u011fu yer rezerv alanlar\u0131d\u0131r. Deprem buralarda b\u00fct\u00fcn ihti\u015fam\u0131yla kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu do\u011fal afetin yaratt\u0131\u011f\u0131 olanaklarla, bundan sonraki s\u00fcre\u00e7te burada ya\u015fayanlar\u0131, bizleri bekleyen ve kayg\u0131land\u0131ran en \u00f6nemli tehlike siyasal \u0130slamc\u0131 iktidar\u0131n asimilasyon politikalar\u0131d\u0131r. Bu asimilasyonu ger\u00e7ekle\u015ftirebilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle demografik yap\u0131y\u0131 de\u011fi\u015ftirmesi gerekiyor, demografik yap\u0131y\u0131 de\u011fi\u015ftirmenin yolu da oradaki insanlar\u0131 m\u00fclks\u00fczle\u015ftirmekten ge\u00e7iyor. Dolay\u0131s\u0131yla siyasal iktidar\u0131n, devletin ilk yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey, yapaca\u011f\u0131 \u015fey insanlar\u0131 m\u00fclks\u00fczle\u015ftirmek olacakt\u0131r. Bu m\u00fclks\u00fczle\u015ftirmenin en \u00f6nemli ara\u00e7lar\u0131ndan biri rezerv alanlar\u0131 olu\u015fturmak olacakt\u0131r. Di\u011fer bir y\u00f6ntem de insanlar\u0131n topraklar\u0131n\u0131 kamula\u015ft\u0131rmak olacakt\u0131r. Nitekim yeni yerle\u015fim alanlar\u0131 yaratma bahanesiyle hazine arazileri dururken, insanlar\u0131n zeytinliklerine, ya\u015fam alanlar\u0131na, tar\u0131m alanlar\u0131na el konuluyor. Kamu yarar\u0131na s\u0131\u011f\u0131n\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, el koyma i\u015flemine hukuki olarak itiraz etme hakk\u0131n\u0131z da yok, en fazla kamula\u015ft\u0131rma bedeline itiraz edebilirsiniz. Bu durum insanlar\u0131 m\u00fclks\u00fczle\u015ftirmek ve onlar\u0131 topraklar\u0131ndan koparmak i\u00e7in devlete \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir f\u0131rsat sunuyor.<\/p>\n\n\n\n

Bir ba\u015fka boyutu ise, Hatay’\u0131n uzun y\u0131llar bir in\u015faat sahas\u0131 olaca\u011f\u0131 hesapland\u0131\u011f\u0131nda da bu paran\u0131n deprem felaketi \u00fczerinden yeni bir sermaye aktar\u0131m\u0131 olmas\u0131, yeni rantlarla yeni zenginler olu\u015fturma ihtimalini g\u00fc\u00e7lendirmektedir. AKP\u2019nin bu konudaki sicili akla geldi\u011finde, deprem \u00fczerinden bir sermaye aktar\u0131m\u0131n\u0131n, yeni rantlar, zenginler olu\u015fturma ihtimalinin g\u00fc\u00e7lendi\u011fini g\u00f6rmekteyiz. Bug\u00fcne kadar AKP’nin yaratt\u0131\u011f\u0131 rant sermayesi ve sermaye aktar\u0131lma bi\u00e7imleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bu yorumu yapmak yanl\u0131\u015f olmaz. Kald\u0131 ki deprem sonras\u0131 imar politikas\u0131n\u0131 makbul olmayan vatanda\u015flar\u0131 m\u00fclks\u00fczle\u015ftirme \u00fczerine kuran iktidar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve rant\u00e7\u0131 zihniyet d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde rezerv alan\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kman\u0131n nedeni daha iyi anla\u015f\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n

SORU 4-<\/strong> Deprem b\u00f6lgelerinde yeniden in\u015fay\u0131, Antakya\u2019n\u0131n gelece\u011fini nas\u0131l g\u00f6r\u00fcyorsunuz? Ekolojik tahribat, tar\u0131m alanlar\u0131 ve zeytinliklerin acele kamula\u015ft\u0131r\u0131larak toplu konutlara tahsis edilmesini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak bu soruyu cevapland\u0131rman\u0131z\u0131 rica edece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n

CEVAP 4-<\/strong><\/p>\n\n\n\n

HDD: <\/strong>Antakyal\u0131lar\u0131n en b\u00fcy\u00fck korkusu k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131s\u0131n\u0131n, do\u011fas\u0131n\u0131n ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n rant u\u011fruna talan edilmesi. Her g\u00fcn yeni bir sorunla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yoruz. Dikmece\u2019de zeytinlikler talan ediliyor. Mileyha ku\u015f cenneti olan bir alan moloz alan\u0131 oluyor. Enkaz kald\u0131rma i\u015flemlerin de bile asbestli binalar\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131na herhangi bir \u00f6nlem al\u0131nm\u0131yor. Dere yataklar\u0131 bir\u00e7ok a\u011f\u0131r metal ve asbest i\u00e7eren molozlar\u0131n d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc alanlar olabiliyor. \u00d6rne\u011fin; Samanda\u011f Ye\u015filada mahallesinde ilkokulun yan\u0131na beton santrali kuruluyor. \u015eimdide de rezerv alan kanunu ile yasal bir\u00e7ok bo\u015fluk bar\u0131nd\u0131rarak hayat boyu bor\u00e7lanarak bar\u0131nma hakk\u0131na eri\u015febiliyoruz. T\u00fcm bunlar\u0131n sonucunda yeniden in\u015fa Antakya i\u00e7in koca bir talan ve rant alan\u0131 durumunda. Antakyal\u0131lar i\u00e7in bu kentte her sabah ba\u015fka bir haks\u0131zl\u0131k ve kent i\u00e7in yeni bir soruna ve bununla ilgili m\u00fccadeleye uyan\u0131yor. Yine de bu kentin \u00f6znesi olan bizler yap\u0131lan t\u00fcm talan ve rant politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 birlikte m\u00fccadele etmeye devam da \u0131srarc\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Zubari: <\/strong>Ben Samanda\u011f \u00f6zelinde g\u00f6r\u00fc\u015f belirtmek isterim. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada ya\u015f\u0131yorum ve geli\u015fmelere birebir tan\u0131\u011f\u0131m. Ne deprem \u00f6ncesinde ne de sonras\u0131nda ekolojik yap\u0131ya sayg\u0131 vard\u0131. Samanda\u011f ovas\u0131 d\u00fcnyan\u0131n en verimli arazilerinden biri ama yeni imar plan\u0131nda nerdeyse tamam\u0131 imara a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f. Ortas\u0131ndan geni\u015f bir \u00e7evre yolu a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve in\u015faatlar h\u0131zla y\u00fckseliyor. Bu geli\u015fmeleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutarak gelece\u011fin pek olumlu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Bir an \u00f6nce bu hatal\u0131 uygulamalardan d\u00f6n\u00fclmesi hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Bir \u015fehrin neredeyse t\u00fcm alanlar\u0131 imara a\u00e7\u0131lmaz. A\u00e7arsan\u0131z hem tar\u0131m\u0131 hem do\u011fal alanlar\u0131 yok edersiniz ve hizmet g\u00f6t\u00fcrmekte \u00e7\u0131kmaza girersiniz.<\/p>\n\n\n\n

Tezer<\/strong>: Deprem b\u00f6lgesinin tamam\u0131 ve \u00f6zellikle Antakya i\u00e7in, kentlerin yaln\u0131zca fiziksel mek\u00e2ndan ibaret olmamas\u0131 nedeniyle \u201cyeniden in\u015fa\u201d tan\u0131m\u0131 yerine \u201conar\u0131m\u201d ve \u201ciyile\u015ftirme\u201d tan\u0131mlar\u0131n\u0131 kullanmay\u0131 daha do\u011fru buluyorum. Antakya\u2019n\u0131n deprem sonras\u0131 onar\u0131m s\u00fcreci ve gelece\u011finde ise, geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir bu\u00e7uk y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcreye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, mutlaka al\u0131nmas\u0131 gereken baz\u0131 tedbirler oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Afet literat\u00fcr\u00fcnde tan\u0131mlanan afet sonras\u0131 y\u00f6netim s\u00fcre\u00e7lerine g\u00f6re depremden sonra Antakya\u2019da yap\u0131lmas\u0131 gerekenler; arama-kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00f6zenle tamamlanmas\u0131, enkaz kald\u0131rma s\u00fcre\u00e7lerinin yasalarda tan\u0131mlanm\u0131\u015f \u015fekilde ve \u00f6zenle ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi, moloz d\u00f6k\u00fcm sahalar\u0131n\u0131n ve ge\u00e7ici bar\u0131nma alanlar\u0131n\u0131n yer se\u00e7imlerinin teknik uzmanlarca, do\u011fal alanlar ve halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 korunacak \u015fekilde belirlenmesi, ge\u00e7ici bar\u0131nma alanlar\u0131n\u0131n sosyal tesisler, e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k tesisleri, eri\u015fim olanaklar\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma mekanlar\u0131yla birlikte haz\u0131rlanmas\u0131 ve n\u00fcfusun buraya yerle\u015ftirilmesi, bu s\u0131rada \u00e7ok disiplinli ve b\u00fct\u00fcnsel planlama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n engelsiz ve diren\u00e7li kent ilkelerine uygun \u015fekilde ba\u015flamas\u0131, k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n yerinde korunmas\u0131 ve onar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerekli uzman ekibin olu\u015fturulmas\u0131 ve onar\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015flat\u0131lmas\u0131 olarak s\u0131ralanabilir. Fakat depremin hemen ard\u0131ndan Antakya ve \u00e7evresinde do\u011fal alanlar\u0131n, tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n, zeytinliklerin, sahillerin moloz d\u00f6k\u00fcm sahas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, bu alanlar\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131n ise ge\u00e7ici el koyma karar\u0131yla konteyner ve \u00e7ad\u0131r alanlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc izledik. Silika ve asbestten gereken \u00f6zenle ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmayan molozun do\u011fal alanlara ve halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na negatif etkisini ise bir\u00e7ok yerde okuduk, dinledik. Bu nedenle do\u011fal alanlara -e\u011fer bertaraf edilmezse- kal\u0131c\u0131 olmas\u0131 muhtemel b\u00fcy\u00fck zarar\u0131n, ilk olarak enkaz kald\u0131rma s\u00fcre\u00e7lerinde verildi\u011fini s\u00f6ylemeliyim. Ard\u0131ndan son haftalarda a\u011f\u0131rl\u0131kla do\u011fal alanlara ili\u015fkin tahribat\u0131n, farkl\u0131 yasal stat\u00fcler tan\u0131mlanarak zeytinliklere, tar\u0131m alanlar\u0131na el konulmas\u0131 ve bu alanlar\u0131n toplu konutlara ya da bu konut alanlar\u0131 i\u00e7in servis yollar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in \u00fczerindeki a\u011fa\u00e7lar\u0131n i\u015f makineleriyle s\u00f6k\u00fclmesine ili\u015fkin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri izliyoruz. Bu yakla\u015f\u0131m\u0131n, yaln\u0131zca Antakya\u2019n\u0131n, oradaki n\u00fcfusun ve do\u011fan\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve gelece\u011fine de\u011fil, d\u00fcnyan\u0131n do\u011fal kaynaklar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fine dair b\u00fcy\u00fck bir yanl\u0131\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Literat\u00fcre ve d\u00fcnyada ya\u015fanm\u0131\u015f afet deneyimlerine g\u00f6re bu s\u00fcre\u00e7te yap\u0131lmas\u0131 gerekenler ve yap\u0131lm\u0131\u015f olanlar aras\u0131nda s\u00fcre\u00e7 boyunca g\u00f6zlemlenen b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131klar da, Antakya\u2019n\u0131n gelece\u011fini mevcut ak\u0131\u015fa b\u0131rakmak yerine, yerel halk\u0131 \u00fcniversitelerin ve sivil toplumun g\u00f6sterece\u011fi dayan\u0131\u015fmayla buradaki gelece\u011fin temel akt\u00f6r\u00fc olarak g\u00fc\u00e7lendirmek gerekti\u011fine i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n

Ko\u00e7<\/strong>: Asl\u0131nda bir \u00f6nceki sorunuza verdi\u011fim yan\u0131tta bu soruyu da k\u0131smen cevaplam\u0131\u015ft\u0131m. Biraz daha a\u00e7mak gerekirse; devlet eliyle yap\u0131lan bu acele kamula\u015ft\u0131rmalar asl\u0131nda bir t\u00fcr el koyma faaliyeti. Bu el koyma faaliyeti t\u00fcm\u00fcyle mevcut iktidar\u0131n herkes taraf\u0131ndan bilinen genel e\u011filimleri do\u011frultusunda ger\u00e7ekle\u015fiyor. Bu anlay\u0131\u015fa g\u00f6re do\u011fan\u0131n veya \u00e7evrenin korunmas\u0131 \u00f6ncelikli bir mesele de\u011fil. Zeytinlikler, tar\u0131m alanlar\u0131, ekolojik denge bu anlay\u0131\u015f\u0131n \u00e7ok da \u00f6nem verdi\u011fi \u015feyler de\u011fil. Bu t\u00fcr alanlar y\u00fcksek k\u00e2r getirici betonla\u015fmaya pek\u00e2l\u00e2 feda edilebilir. Yahut k\u00fclt\u00fcrel ve do\u011fal zenginliklerin yerini \u015f\u00f6yle afili bir al\u0131\u015fveri\u015f merkezinin almas\u0131 bu anlay\u0131\u015fa g\u00f6re daha iyi bir \u015fey.<\/p>\n\n\n\n

O nedenle a\u00e7\u0131k s\u00f6ylemek gerekirse ne Antakya’n\u0131n, ne de di\u011fer deprem b\u00f6lgelerinin gelece\u011fini \u00e7ok da parlak g\u00f6rm\u00fcyorum. Bu b\u00f6lgeler 10 y\u0131l kadar sonra eskiden olduklar\u0131ndan \u00e7ok farkl\u0131 ve hem ekolojik hem de k\u00fclt\u00fcrel olarak \u00e7ok daha zay\u0131flam\u0131\u015f yerler haline gelecek b\u00f6yle giderse.<\/p>\n\n\n\n

Fakat bu gidi\u015fi durdurman\u0131n da bir \u015fekilde m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu unutmamak gerek. Hem t\u00fcm T\u00fcrkiye i\u00e7in hem de \u00f6zel olarak deprem b\u00f6lgeleri i\u00e7in umut hala t\u00fcm\u00fcyle t\u00fckenmi\u015f de\u011fil. Her \u015feyi ba\u015flatan halk her \u015feyi de\u011fi\u015ftirip, sonland\u0131r\u0131p, yeniden kurabilir. Bunu da bilmek gerek.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

(Foto: Hakan Mertcan \/ Temmuz 2024)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Abac\u0131: <\/strong>Deprem b\u00f6lgesinin yeniden in\u015faas\u0131nda, afetselli\u011fin her yerde ayn\u0131 derecede \u00f6nemsemedi\u011fini, denetimsizli\u011fin h\u00e2kim oldu\u011fu g\u00f6zden ka\u00e7m\u0131yor. \u0130n\u015faa edilen binalara kimlerin yerle\u015ftirilece\u011fi belirsiz; deprem \u00f6ncesi var olan dokunun zarar g\u00f6rece\u011fi, halk\u0131n gelir ve ge\u00e7im kaynaklar\u0131na el konularak, yoksulla\u015ft\u0131rarak, b\u00f6lgeden g\u00f6\u00e7melerinin \u00f6n\u00fcn a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n belirtileridir, zeytinliklere el koymak. Y\u00fczlerce y\u0131ld\u0131r t\u00fcm toplumlar gibi ya\u015fad\u0131klar\u0131 topraklarda dinleri, dilleri, inan\u0131\u015flar\u0131 ve ya\u015fam tarzlar\u0131 ile olu\u015fturduklar\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerinden, topraklar\u0131na el konulmas\u0131 ile kopar\u0131lm\u0131\u015f olacaklar\u0131 kayg\u0131lar\u0131n\u0131, ya\u015fanan korkulara katmak m\u00fcmk\u00fcn. Topraklar\u0131n\u0131n, do\u011fan\u0131n, ge\u00e7im kaynaklar\u0131n\u0131n, k\u00fclt\u00fcrlerinin yok edilece\u011fini, do\u011fduklar\u0131 yerde m\u00fclteci konumuna d\u00fc\u015feceklerini g\u00f6rebiliyorum.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ay<\/strong>: Samanda\u011f i\u00e7in diyorum y\u0131k\u0131m\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu b\u00f6lgelerde rezerv ilan edilmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131. Devlet de tamam deyip vazge\u00e7ti. Geriye devletin hazine arazileri kald\u0131 bu sefer de bu duruma kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar oldu. Maalesef ki do\u011faya \u00e7evreye ve yerel dokuya sayg\u0131l\u0131 bir imar anlay\u0131\u015f\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyemeyiz. Ne devletin imar\u0131nda ne de kendi imkan\u0131yla bir \u015fekilde konut yapmaya \u00e7al\u0131\u015fan vatanda\u015fta sayg\u0131l\u0131 bir tutum oldu\u011funu g\u00f6zlemleyemedik. Bu konuda somut, toplumun yarar\u0131na; devleti de i\u00e7ine katarak bir \u00fcst ak\u0131lla \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisi olmas\u0131 diretilmedi. Birileri bu \u015feklide yakla\u015f\u0131m sergilediyse s\u00f6z konusu gruplar taraf\u0131ndan bask\u0131 yedi, tutum de\u011fi\u015ftirdi. En bariz \u00f6rne\u011fi, Samanda\u011f\u2019da mevcut belediye y\u00f6netiminin ba\u015fta farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc biliniyordu. En az\u0131ndan y\u0131k\u0131m\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu b\u00f6lgelerde rezervle devletin imar etmesi gerekti\u011fi fikrinde olundu\u011fu duyumunu alm\u0131\u015ft\u0131k. Ancak etkileyenler, bask\u0131 kuranlar oldu, n\u00f6tr kal\u0131nd\u0131 sonras\u0131nda, kar\u015f\u0131y\u0131z fikri ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu bir ger\u00e7eklik, evimiz y\u0131k\u0131ld\u0131 ve evsiziz bu durumda olan binlerce insan\u0131m\u0131z var. Ben \u00e7ok umutlu de\u011filim a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, uzun zaman alaca\u011f\u0131n\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum bu s\u00fcrecin.<\/p>\n\n\n\n

Kabaday\u0131: <\/strong>Ba\u015ftan alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek istedi\u011fim bir olguya de\u011finmek isterim. Kapitalizm art-de\u011fere el koyarak sermaye biriktirmek yan\u0131nda zorla ba\u015fka m\u00fclkiyetleri, kaynaklar\u0131 kendi hanesine aktarmakla kendini var eder. Bu nedenle her zaman yap\u0131sal kriz halindedir ve bu krizin k\u0131r\u0131lma noktalar\u0131nda sava\u015flara ba\u015fvurur. T\u00fcrkiye kapitalizmi, y\u00fcz y\u0131ld\u0131r do\u011frudan bir sava\u015f\u0131n i\u00e7inde de\u011fildir ama dolayl\u0131 olarak b\u00f6lgesindeki sava\u015f oyunlar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Suriye, Libya, Ukrayna\u2019da yap\u0131lanlara bakmak yeterlidir bunu anlamak i\u00e7in.  D\u0131\u015f politika a\u00e7\u0131s\u0131ndan emperyalist \u00fclkelerin T\u00fcrkiye\u2019den b\u00fcy\u00fck oranda de\u011fi\u015fik yollarla kaynak aktard\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fclkenin fabrikalar\u0131na, \u00f6nemli tesislerine \u00e7\u00f6reklendi\u011fini biliyoruz. Bir de \u00fclke i\u00e7inde b\u00f6lgeler, hatta iller aras\u0131 kaynak aktar\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da ortada. Deprem b\u00f6lgesindeki 11 ilin sosyo-ekonomik geli\u015fmi\u015fli\u011fiyle ilgili yap\u0131lan inceleme g\u00f6stermektedir ki 2003\u2019ten bu yana Adana, Hatay, Diyarbak\u0131r ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm iller, T\u00fcrkiye s\u0131ralamas\u0131nda geriye gitmi\u015flerdir. Hatay \u00f6zelinde durumun vahametini \u015fu veri a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir. 2003\u2019te Hatay T\u00fcrkiye s\u0131ralamas\u0131nda 27. iken 2017\u2019de 39. s\u0131raya, depremden sonra (2023\u2019te) 54. s\u0131raya gerilemi\u015ftir. T\u00fcrkiye kapitalizminin s\u00fcrekli e\u015fitsizlik ve adaletsizlik \u00fcretti\u011fini g\u00f6rmek i\u00e7in ba\u015fka s\u00f6ze gerek var m\u0131? Oysa, bizim gen\u00e7lik d\u00f6nemimizde Hatay, 67 il i\u00e7inde sosyo-ekonomik geli\u015fmi\u015flik bak\u0131m\u0131ndan ilk 15\u2019in i\u00e7indeydi. O zamanlar n\u00fcfusuna g\u00f6re en \u00e7ok gazete-dergi \u00e7\u0131kan ilk 10 il i\u00e7inde olmas\u0131, gerekli mesaj\u0131 veriyor san\u0131r\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

Bir grup Hatayl\u0131 bilim, sanat-edebiyat insan\u0131 olarak Samanda\u011f ve Arsuz Belediyesi\u2019yle i\u015fbirli\u011fi yap\u0131p \u201cHatay\u2019da Deprem Sonras\u0131 Ya\u015fam: Sorunlar ve \u00c7\u00f6z\u00fcmler\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 iki panel d\u00fczenledik 27-28 A\u011fustos g\u00fcnleri. 6 ve 20 \u015eubat depremleri sonras\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan y\u0131k\u0131m\u0131n sadece insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil, 300\u2019e yak\u0131n endemik bitkisini ve b\u00f6lgenin co\u011frafyas\u0131na \u00f6zg\u00fc zengin hayvan pop\u00fclasyonunu da ciddi oranda tehdit etti\u011fi ortaya kondu. Mantar gibi \u00e7o\u011falan ta\u015f ocaklar\u0131 ve haz\u0131r beton santrallar\u0131n\u0131n, yeni maden aramalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilemezse ekolojisi \u00e7ok verimli olan Hatay\u2019\u0131n ekolojik y\u0131k\u0131ma do\u011fru gidece\u011fi vurguland\u0131. Bu ger\u00e7eklerden hareketle, deprem b\u00f6lgesinde de t\u00fcm bu ger\u00e7ekleri hesaba katan ortak, birle\u015fik bir s\u0131n\u0131fsal ve ekolojik m\u00fccadelenin \u00f6rg\u00fctlenmesi \u015fart. Bunun \u00e7abas\u0131n\u0131 g\u00f6sterenleri y\u00fcrekten kutluyor, hepimize kolay gelsin diyorum.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7\u0131l\u011f\u0131n: <\/strong>Antakya\u2019da \u00e7ok say\u0131da habitat alan\u0131 enkaz d\u00f6k\u00fcm sahas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f durumda. Bu sahalar\u0131n yak\u0131n\u0131nda ge\u00e7ici bar\u0131nma alanlar\u0131 var. Hem ekosisteme geri d\u00f6n\u00fc\u015fs\u00fcz bir zarar veriliyor, hem de halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 asbest ve benzeri kanserojenlerin etkilerine maruz b\u0131rak\u0131l\u0131yor. Depremin ard\u0131ndan ilan edilen OHAL ile birlikte hayat\u0131m\u0131za giren 126 no\u2019lu kararname bug\u00fcn 7452 say\u0131l\u0131 kanuna d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f haliyle y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte. Zeytinliklerin, tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n toplu konut in\u015faatlar\u0131na a\u00e7\u0131labilmesi bu yasayla m\u00fcmk\u00fcn hale geldi. Planlama, projelendirme, ihale a\u015famalar\u0131na dair kamuoyu denetimi son derece s\u0131n\u0131rl\u0131 hale getirildi. Antakyal\u0131lar \u00e7ok say\u0131da eylem, protesto, miting d\u00fczenliyor; kentine, k\u0131rsal alanlar\u0131na sahip \u00e7\u0131k\u0131yor ama Antakya\u2019n\u0131n gelece\u011finin olumlu bir y\u00f6ne do\u011fru seyredebilmesi i\u00e7in deprem b\u00f6lgesi d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayanlar\u0131n, deprem b\u00f6lgesine sunacaklar\u0131 destek ve dayan\u0131\u015fmaya son derece ihtiya\u00e7 var.<\/p>\n\n\n\n

Aslan<\/strong>: Hatay\u2019da kenti tekrar in\u015fa etme bahanesiyle tar\u0131m alanlar\u0131, zeytinlik alanlar yok ediliyor.  Binalar\u0131n  kontrols\u00fcz y\u0131k\u0131m\u0131, plans\u0131z kurulan ve i\u015fletilen ta\u015f ocaklar\u0131, beton santralleri, k\u0131rma ve eleme tesisleri y\u00fcz\u00fcnden halk\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bozulmu\u015ftur. Ta\u015f ocaklar\u0131n\u0131n i\u015fletiminden kaynakl\u0131 ileride Hatay\u2019da \u00e7ok ciddi su sorunu ya\u015fanacakt\u0131r. Depremden sonra Hatay\u2019\u0131n havas\u0131, topra\u011f\u0131, yeralt\u0131 ve yer\u00fcst\u00fc su kaynaklar\u0131 ve denizi kirletilmi\u015ftir. Kenti y\u00f6netenler ya\u015fanan t\u00fcm olumsuzluklar\u0131 bilmelerine ra\u011fmen kent su\u00e7u i\u015flemeye devam etmektedir. Maalesef Hatay\u2019da kent su\u00e7u ile ilgili a\u00e7\u0131lan davalardan da sonu\u00e7 al\u0131nam\u0131yor. Hatay\u2019da ya\u015fanan adalet sorunu ayr\u0131mc\u0131 politikalar\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Can:<\/strong> Bu soruyu yukar\u0131daki cevaplar ile birlikte d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekiyor. Dikmece’de, Defne\u2019ye ba\u011fl\u0131 Samanda\u011f yolu \u00fczerindeki Hanca\u011f\u0131z mahallesinde yap\u0131lan yeni yerle\u015fim alanlar\u0131, TOK\u0130\u2019ler, hazine arazileri dururken insanlar\u0131n zeytinlik alanlar\u0131nda yap\u0131lmakta, m\u00fclk sahiplerine haber verilme gereksinimi duyulmadan in\u015faata ba\u015flanmaktad\u0131r. Buralarda yeni yap\u0131lan yerlerin uzand\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, kimlerin topra\u011f\u0131n\u0131n al\u0131n\u0131p kimlerin bu yarat\u0131lan yeni imar sonucu toprak de\u011ferinin artt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde kar\u015f\u0131m\u0131za amac\u0131 bilinen bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Makbul olmayanlar\u0131n, \u00f6tekile\u015ftirilenlerin m\u00fclks\u00fczle\u015ftirildi\u011fi, makbul olan\u0131n, \u00f6teki olmayan\u0131n\u0131n, zenginle\u015ftirildi\u011fi bir durumla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Depremin yaratt\u0131\u011f\u0131 sorunlar \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fine her g\u00fcn bir yenisi olu\u015fturulmaktad\u0131r. Yerle\u015fim alan\u0131n\u0131n ortas\u0131nda beton santrali kurulmas\u0131, Mileyha\u2019n\u0131n moloz alan\u0131na \u00e7evrilmesi gibi bir\u00e7ok do\u011fa tahribat\u0131 olu\u015fmaktad\u0131r. Tam da bu noktada direngen yerel y\u00f6netimlere, direngen belediyelere ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r. Devletin bu yok edici, jakoben tavr\u0131na kar\u015f\u0131, halk\u0131n yan\u0131nda olan, toprak gasplar\u0131, rezerv alanlar gibi insanlar\u0131 m\u00fclks\u00fczle\u015ftirmeyi hedefleyen politikalarla ilgili b\u00fct\u00fcn DK\u00d6 ve STK\u2019larla tepki geli\u015ftirip, bu tepkileri \u00f6ren, ald\u0131klar\u0131 kararlar\u0131n hepsinde halk\u0131 s\u00fcrece dahil edip siyasi erke kar\u015f\u0131 direngen y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi elzemdir. Aksi durumda uzun vadede toplumsal bir yok olu\u015fla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nmas\u0131 muhtemeldir.<\/p>\n\n\n\n

(Ehlen Dergisi\u2019nin 5. say\u0131s\u0131nda yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r, Eyl\u00fcl 2024, Y\u0131l:2 Say\u0131:5)

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ehlen ekibi olarak, depremin a\u011f\u0131r bir bicimde ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Antakya b\u00f6lgesindeki g\u00fcncel durumu anlamak i\u00e7in konuyla ilgili STK\u2019lara, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve aktivistlere \u00f6nemli buldu\u011fumuz baz\u0131 sorular\u0131 y\u00f6nelttik. Okuyucular\u0131m\u0131z i\u00e7in zengin bir dosya olu\u015fturdu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. SORU 1- Depremin \u00fczerinden yakla\u015f\u0131k 20 ay ge\u00e7ti ama baz\u0131 b\u00f6lgelere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda deprem sanki d\u00fcn olmu\u015f! Bir\u00e7ok temel soruna \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretilmemi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Gelinen […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":294,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"tdm_status":"","tdm_grid_status":"","footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":{"0":"post-707","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-guncel"},"yoast_head":"\nDeprem Dosyas\u0131: G\u00fcncel Durum - R\u00f6portajlar - ehlen<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"depremin a\u011f\u0131r bir bicimde ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Antakya b\u00f6lgesindeki g\u00fcncel durumu anlamak i\u00e7in konuyla ilgili STK\u2019lara, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve aktivistlere \u00f6nemli buldu\u011fumuz baz\u0131 sorular\u0131 y\u00f6nelttik.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Deprem Dosyas\u0131: G\u00fcncel Durum - R\u00f6portajlar - ehlen\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"depremin a\u011f\u0131r bir bicimde ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Antakya b\u00f6lgesindeki g\u00fcncel durumu anlamak i\u00e7in konuyla ilgili STK\u2019lara, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve aktivistlere \u00f6nemli buldu\u011fumuz baz\u0131 sorular\u0131 y\u00f6nelttik.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ehlen\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ehlendergisi\/?locale=tr_TR\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-12-18T11:10:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-12-18T11:10:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ehlendergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/an3.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"377\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"314\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@yenidenehlen\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@yenidenehlen\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"40 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"http:\/\/ehlendergisi.com\/#\/schema\/person\/de94365e0837ae704e10d1723547402a\"},\"headline\":\"Deprem Dosyas\u0131: G\u00fcncel Durum – R\u00f6portajlar\",\"datePublished\":\"2024-12-18T11:10:54+00:00\",\"dateModified\":\"2024-12-18T11:10:56+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/\"},\"wordCount\":9659,\"publisher\":{\"@id\":\"http:\/\/ehlendergisi.com\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/ehlendergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/an3.jpg\",\"articleSection\":[\"G\u00fcncel\"],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/\",\"url\":\"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/\",\"name\":\"Deprem Dosyas\u0131: G\u00fcncel Durum - R\u00f6portajlar - ehlen\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\/\/ehlendergisi.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/ehlendergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/an3.jpg\",\"datePublished\":\"2024-12-18T11:10:54+00:00\",\"dateModified\":\"2024-12-18T11:10:56+00:00\",\"description\":\"depremin a\u011f\u0131r bir bicimde ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Antakya b\u00f6lgesindeki g\u00fcncel durumu anlamak i\u00e7in konuyla ilgili STK\u2019lara, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve aktivistlere \u00f6nemli buldu\u011fumuz baz\u0131 sorular\u0131 y\u00f6nelttik.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ehlendergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/an3.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ehlendergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/an3.jpg\",\"width\":377,\"height\":314},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"http:\/\/ehlendergisi.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Deprem Dosyas\u0131: G\u00fcncel Durum – R\u00f6portajlar\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"http:\/\/ehlendergisi.com\/#website\",\"url\":\"http:\/\/ehlendergisi.com\/\",\"name\":\"ehlen\",\"description\":\"k\u00fclt\u00fcr, sanat, siyaset dergisi\",\"publisher\":{\"@id\":\"http:\/\/ehlendergisi.com\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"http:\/\/ehlendergisi.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"http:\/\/ehlendergisi.com\/#organization\",\"name\":\"ehlen\",\"url\":\"http:\/\/ehlendergisi.com\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"http:\/\/ehlendergisi.com\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/ehlendergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/IMG_9500404081E2-1-2.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ehlendergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/IMG_9500404081E2-1-2.jpeg\",\"width\":2560,\"height\":1341,\"caption\":\"ehlen\"},\"image\":{\"@id\":\"http:\/\/ehlendergisi.com\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/ehlendergisi\/?locale=tr_TR\",\"https:\/\/x.com\/yenidenehlen\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"http:\/\/ehlendergisi.com\/#\/schema\/person\/de94365e0837ae704e10d1723547402a\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"http:\/\/ehlendergisi.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4e3d1b4ba20db56c5c7cda805db9aa90e8ae36f8cd48a7e189f21124a32188a7?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4e3d1b4ba20db56c5c7cda805db9aa90e8ae36f8cd48a7e189f21124a32188a7?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/ehlendergisi.com\"],\"url\":\"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Deprem Dosyas\u0131: G\u00fcncel Durum - R\u00f6portajlar - ehlen","description":"depremin a\u011f\u0131r bir bicimde ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Antakya b\u00f6lgesindeki g\u00fcncel durumu anlamak i\u00e7in konuyla ilgili STK\u2019lara, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve aktivistlere \u00f6nemli buldu\u011fumuz baz\u0131 sorular\u0131 y\u00f6nelttik.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Deprem Dosyas\u0131: G\u00fcncel Durum - R\u00f6portajlar - ehlen","og_description":"depremin a\u011f\u0131r bir bicimde ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Antakya b\u00f6lgesindeki g\u00fcncel durumu anlamak i\u00e7in konuyla ilgili STK\u2019lara, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve aktivistlere \u00f6nemli buldu\u011fumuz baz\u0131 sorular\u0131 y\u00f6nelttik.","og_url":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/","og_site_name":"ehlen","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ehlendergisi\/?locale=tr_TR","article_published_time":"2024-12-18T11:10:54+00:00","article_modified_time":"2024-12-18T11:10:56+00:00","og_image":[{"width":377,"height":314,"url":"https:\/\/ehlendergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/an3.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@yenidenehlen","twitter_site":"@yenidenehlen","twitter_misc":{"Yazan:":"admin","Tahmini okuma s\u00fcresi":"40 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/"},"author":{"name":"admin","@id":"http:\/\/ehlendergisi.com\/#\/schema\/person\/de94365e0837ae704e10d1723547402a"},"headline":"Deprem Dosyas\u0131: G\u00fcncel Durum – R\u00f6portajlar","datePublished":"2024-12-18T11:10:54+00:00","dateModified":"2024-12-18T11:10:56+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/"},"wordCount":9659,"publisher":{"@id":"http:\/\/ehlendergisi.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ehlendergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/an3.jpg","articleSection":["G\u00fcncel"],"inLanguage":"tr"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/","url":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/","name":"Deprem Dosyas\u0131: G\u00fcncel Durum - R\u00f6portajlar - ehlen","isPartOf":{"@id":"http:\/\/ehlendergisi.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ehlendergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/an3.jpg","datePublished":"2024-12-18T11:10:54+00:00","dateModified":"2024-12-18T11:10:56+00:00","description":"depremin a\u011f\u0131r bir bicimde ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Antakya b\u00f6lgesindeki g\u00fcncel durumu anlamak i\u00e7in konuyla ilgili STK\u2019lara, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve aktivistlere \u00f6nemli buldu\u011fumuz baz\u0131 sorular\u0131 y\u00f6nelttik.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/#primaryimage","url":"https:\/\/ehlendergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/an3.jpg","contentUrl":"https:\/\/ehlendergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/an3.jpg","width":377,"height":314},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/2024\/12\/18\/deprem-dosyasi-guncel-durum-roportajlar\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"http:\/\/ehlendergisi.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Deprem Dosyas\u0131: G\u00fcncel Durum – R\u00f6portajlar"}]},{"@type":"WebSite","@id":"http:\/\/ehlendergisi.com\/#website","url":"http:\/\/ehlendergisi.com\/","name":"ehlen","description":"k\u00fclt\u00fcr, sanat, siyaset dergisi","publisher":{"@id":"http:\/\/ehlendergisi.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"http:\/\/ehlendergisi.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"http:\/\/ehlendergisi.com\/#organization","name":"ehlen","url":"http:\/\/ehlendergisi.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"http:\/\/ehlendergisi.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ehlendergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/IMG_9500404081E2-1-2.jpeg","contentUrl":"https:\/\/ehlendergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/IMG_9500404081E2-1-2.jpeg","width":2560,"height":1341,"caption":"ehlen"},"image":{"@id":"http:\/\/ehlendergisi.com\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ehlendergisi\/?locale=tr_TR","https:\/\/x.com\/yenidenehlen"]},{"@type":"Person","@id":"http:\/\/ehlendergisi.com\/#\/schema\/person\/de94365e0837ae704e10d1723547402a","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"http:\/\/ehlendergisi.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4e3d1b4ba20db56c5c7cda805db9aa90e8ae36f8cd48a7e189f21124a32188a7?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4e3d1b4ba20db56c5c7cda805db9aa90e8ae36f8cd48a7e189f21124a32188a7?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"sameAs":["http:\/\/ehlendergisi.com"],"url":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/author\/admin\/"}]}},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/707","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=707"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/707\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":712,"href":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/707\/revisions\/712"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/294"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=707"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=707"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ehlendergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=707"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}