![\"harita,](\"https:\/\/lh7-rt.googleusercontent.com\/docsz\/AD_4nXcB4rET8nuxFH6JC-ynBKI5x80b-IFjdLb3YCb1Vri5IvzhBnvvHJXlkCP0Whtgpy5HJua0qDKtFhQIMO2a3SEfr5qNNTmFfusw8ClH3KZtg7pkV7wRCllSpGXuVmJyytVgrgVeti_eQXpIDRqGAw?key=E-WApkSIFDqg5MK0LY-5gA\")
<\/figure>\n\n\n\nSuriye i\u00e7 sava\u015f\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarihten, Esad\u2019\u0131n \u00fclkesini terk etti\u011fi tarihe kadar ge\u00e7en s\u00fcrede genel d\u00fc\u015f\u00fcnce, Esat g\u00fc\u00e7lerinin sava\u015f\u0131 kaybetmesi durumunda, Lazkiye\u2019ye \u00e7ekilece\u011fi ve burada ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Alevi devleti kuraca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeydi. T\u00fcrkiye kamuoyunda da AKP ileri gelenleri, Esad\u2019\u0131n tek amac\u0131n\u0131n Lazkiye\u2019de Alevi Devleti kurmak oldu\u011funu \u0131srarla vurgulamaktayd\u0131lar. Ancak bu iki a\u00e7\u0131dan m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyordu. Birincisi Esat Alevilerin lideri de\u011fil, s\u00f6ylem ve prati\u011fini BAAS partisinden alan bir Arap milliyet\u00e7i liderdi. \u0130kincisi, Esat b plan\u0131 olarak hi\u00e7bir zaman Alevi Devleti kurmay\u0131 hedeflememi\u015f ve bu y\u00f6nde ad\u0131m atmam\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Alevi B\u00f6lgesi\/Devletinin Ortaya \u00c7\u0131k\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra, Frans\u0131z Cumhuriyeti Y\u00fcksek Komiseri General Gouraud, Frans\u0131z s\u00f6m\u00fcrge partisinin \u00f6nde gelen \u00fcyelerinden Robert de Caix’in teorilerinin etkisiyle Suriye’yi birka\u00e7 \u00f6zerk devlete b\u00f6ld\u00fc. <\/p>\n\n\n\n 31 A\u011fustos 1920 tarihli kararnameyle: B\u00fcy\u00fck L\u00fcbnan, \u015eam, Halep ve Alevi Devleti kurulurken, 24 Ekim 1922’de bu devletlere Cebel-i D\u00fcrzi (D\u00fcr\u00fcz) Devleti de eklendi. \u0130skenderun Sanca\u011f\u0131’na ise muhtariyet (\u00f6zerklik) tan\u0131nd\u0131. <\/p>\n\n\n\n B\u00f6l-y\u00f6net y\u00f6ntemiyle ama\u00e7lanan, Suriye’deki Arap milliyet\u00e7ilerinin muhalefetini etkisizle\u015ftirmek ve yerel az\u0131nl\u0131klar\u0131 siyasi m\u00fcvekkil haline getirmekti.<\/p>\n\n\n\n B\u00f6ylece, birinci D\u00fcnya sava\u015f\u0131 sonunda Do\u011fu Akdeniz Alevileri siyasi harita a\u00e7\u0131s\u0131nda \u00fc\u00e7 b\u00f6lgede bulunuyorlard\u0131: <\/p>\n\n\n\n 1. 1920’de eski Lazkiye Sanca\u011f\u0131, Trablus Sanca\u011f\u0131’n\u0131n kuzey k\u0131sm\u0131 ve Masyaf (Hama Sanca\u011f\u0131) kazas\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131ndan olu\u015fan Alevi \u00d6zerk b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Aleviler<\/p>\n\n\n\n 2. \u0130skenderun Sanca\u011f\u0131\u2019nda kalan Aleviler<\/p>\n\n\n\n 3. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda Adana ve Mersinde ya\u015fayan Aleviler. <\/p>\n\n\n\n Do\u011fu Akdeniz d\u0131\u015f\u0131nda Halep, \u015eam ve L\u00fcbnan\u2019da ya\u015fayan di\u011fer Arap Aleviler de bulunuyordu ancak genel Arap Alevi toplam\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan say\u0131lar\u0131 \u00e7ok azd\u0131.<\/p>\n\n\n\n Alevi s\u0131rada\u011flar\u0131ndan ayr\u0131 olan k\u0131y\u0131 kasabalar\u0131n\u0131 da i\u00e7ine alan Alevi b\u00f6lgesi, g\u00fcneyde L\u00fcbnan s\u0131n\u0131r\u0131ndan ba\u015flayarak kuzeyde \u0130skenderun Sanca\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131na kadar uzan\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n Weulersse\u2019ye g\u00f6re; 1918 y\u0131l\u0131nda Suriye’de 200.000 civar\u0131nda Alevi vard\u0131; bunlar\u0131n 60.000’i \u0130skenderun Sanca\u011f\u0131’nda bulunuyordu. B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kentle\u015fmi\u015f olan Antakya Alevileri, da\u011flardaki dinda\u015flar\u0131ndan \u00e7ok daha \u00fcst\u00fcn bir ekonomik ve sosyal duruma sahiptiler.<\/p>\n\n\n\n Frans\u0131z manda idaresi Alevileri ayr\u0131 bir varl\u0131k olarak tan\u0131rken, Frans\u0131z tahakk\u00fcm\u00fcne kar\u015f\u0131 ilk silaha sar\u0131lan, Alevi lider \u015eeyh Salih el-Ali\u2019ydi. Aral\u0131k 1918\u2019de \u015eeyh Salih\u2019in giri\u015fti\u011fi gerilla sava\u015f\u0131, \u015eam’daki Arap h\u00fck\u00fcmetinin lojistik deste\u011fiyle Arap milliyet\u00e7i bir i\u00e7erik ta\u015f\u0131yordu. Ancak 1919 bahar\u0131nda Prens Faysal bin Ahmed\u2019in \u00f6nderli\u011finde toplanan Suriye Genel Kongresi\u2019nde Aleviler yok say\u0131lm\u0131\u015f ve temsil edilmemi\u015flerdir. <\/p>\n\n\n\n Bir grup Arap Alevi lider de yeni olu\u015fan dengeler aras\u0131nda \u00f6zerklik elde edebilmek i\u00e7in \u00e7abalamaktayd\u0131. 73 Alevi lider General Gouraud\u2019a bir mektup yazarak Frans\u0131z korumas\u0131 alt\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Alevi devleti kurulmas\u0131n\u0131 talep ettiler.<\/p>\n\n\n\n Alevi \u015feyhi Mahmud al Salih ise, Kuzeydeki baz\u0131 \u201cNusayrilerin\u201d Frans\u0131zlar\u0131n para, m\u00fclk ve liderlik vaatlerine boyun e\u011fdikleri ve bu yolda halklar\u0131n\u0131n zarar\u0131na olacak \u015fekilde Frans\u0131zlarla i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde olduklar\u0131n\u0131 yazar. \u00d6z\u00fcnde Alevi toplumu Fransa\u2019ya \u201csad\u0131k<\/em>\u201d olanlar ile Suriye ulusal hareketine kat\u0131lmaya cesaret edenler aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc. Bu b\u00f6l\u00fcnme Birlik\u00e7iler (Suriye \u00dcniter Devleti\u2019ni savunanlar) ve Ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131lar (Alevi \u00d6zerk B\u00f6lgesi ya da Alevi Devlet\u2019ini savunanlar) olarak nitelendirilebilir. Ancak ger\u00e7ek \u015fu ki; Osmanl\u0131 d\u00f6neminde bir\u00e7ok katliama u\u011frayan Arap Alevilerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu, \u015eam merkezli ve S\u00fcnni-Selefi anlay\u0131\u015fla kurulacak bir h\u00fck\u00fcmete s\u0131cak bakmamaktayd\u0131. <\/p>\n\n\n\n 1920’de Alevi Topraklar\u0131, koltuklar\u0131 mezhep esas\u0131na g\u00f6re da\u011f\u0131t\u0131lan yerel bir temsilci konseyinin yard\u0131m\u0131yla bir Frans\u0131z valinin do\u011frudan y\u00f6netimi alt\u0131na verildi. Frans\u0131zlar, Aleviler i\u00e7in bir devlet kuruyordu. K\u00fc\u00e7\u00fck bir kar\u015f\u0131l\u0131k olarak da, Frans\u0131z Ordusuna ba\u011fl\u0131 ve Alevilerden olu\u015fan 2. Levant Taburu (Les Troupes Sp\u00e9ciales du Levant) kuruldu. <\/p>\n\n\n\n 30 A\u011fustos 1920 tarihinde kurulma karar\u0131 al\u0131nan \u00d6zerk Alevi B\u00f6lgesi 2 Eyl\u00fcl 1920 de ilan edilmi\u015ftir. B\u00f6lge Lazkiye ve Tartus olmak \u00fczere iki sanca\u011fa sahipti. Sancaklara ba\u011fl\u0131 nahiyeler ise a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/p>\n\n\n\n Lazkiye Nahiyeleri:<\/strong> Lazkiye, Ceble, Massyaf, Banias ve Haffe.<\/p>\n\n\n\n Tartus Nahiyeleri:<\/strong> Tartus, Tell Kallah ve Safita.<\/p>\n\n\n\n Alevi \u00d6zerk b\u00f6lgesinin y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc 6.500 km\u00b2 <\/strong>den olu\u015fmaktayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n \u00dc\u00e7te iki genel oyla se\u00e7ilen bir meclis taraf\u0131ndan olu\u015fturulan temsili konseyi, 15 \u00fcyeden (8 Alevi, 3 M\u00fcsl\u00fcman, 1 \u0130smaili, 2 Rum Ortodoks ve 1 Maruni) olu\u015fturuldu.<\/p>\n\n\n\n Bunlara Frans\u0131z Valisi\u2019nin atad\u0131\u011f\u0131 be\u015f \u00fcye (2 Alevi, 2 M\u00fcsl\u00fcman ve 1 Rum Ortodoks) de eklendi.<\/p>\n\n\n\n Alevi Devleti\u2019nin N\u00fcfusu <\/strong><\/p>\n\n\n\n 1923 Y\u0131l\u0131 Alevi Devleti N\u00fcfusu<\/strong><\/p>\n\n\n\n 1928 Y\u0131l\u0131 Alevi Devleti N\u00fcfusu<\/p>\n\n\n\n 1928 Y\u0131l\u0131 Alevi Devletinde Ya\u015fayan Alevi ve Alevi Olmayan Topluluklar<\/p>\n\n\n\n 1936 Y\u0131l\u0131 Alevi Devletinin N\u00fcfus Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/p>\n\n\n\n 1936 Y\u0131l\u0131 Alevi Devletinde Ya\u015fayan Alevi ve Alevi Olmayan Topluluklar<\/p>\n\n\n\n Alevi Devletinin Y\u00f6netimi<\/strong><\/p>\n\n\n\n Y\u00fcksek Komiserin temsilcisi eyaletin valisiydi. Son yasal giri\u015fim veya karar ona aitti. 31 A\u011fustos 1920’de kuruldu\u011funda Albay Nieger Devlet Y\u00f6neticisi olarak atand\u0131. Son karar\u0131n Frans\u0131z Komiserinde olmas\u0131, Suriye Alevilerinin ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fil ba\u011f\u0131ml\u0131 bir \u00f6zerklik i\u00e7inde olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyordu.<\/p>\n\n\n\n Valilik g\u00f6revini daha sonra General Billote y\u00fcr\u00fctt\u00fc. Ocak 1924’ten Haziran 1925’e kadar Koloniler Valisi L\u00e9on Cayla Alevi Devleti\u2019nin valisiydi. Temmuz 1925’te yerine Hubert Schoeffler ge\u00e7ti ve Aral\u0131k 1936’da Alevi Devleti Suriye’ye ilhak edilene kadar g\u00f6revde kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n Devletin Hukuk i\u015flerinde Alevilere g\u00f6re d\u00fczenlemeler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6r\u00fclmektedir. Baz\u0131 mahkemelere Alevi \u015feyhlerinden de atamalar yap\u0131larak, Alevi \u00f6rfi hukuku da g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmaktayd\u0131. <\/p>\n\n\n\n 12 Temmuz 1922’de Alevi b\u00f6lgesi, Suriye federasyonu i\u00e7inde kalmak kayd\u0131yla Alevi Devleti ad\u0131n\u0131 ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n 1923’te Alevilerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu, \u015eam ve Halep ile birle\u015ferek “birle\u015fik bir Suriye” olu\u015fturmay\u0131 reddettiler ve bu da Frans\u0131z General Gouraund’un yerine Y\u00fcksek Komiser olarak ge\u00e7en General Weygard’\u0131n Alevi devletini bu birli\u011fe dahil etmeden \u015eam ve Halep’i birle\u015ftirme plan\u0131 yapmas\u0131na neden oldu.<\/p>\n\n\n\n 5 Aral\u0131k 1924 tarihli bir kararname ile Suriye Eyaletler Federasyonu da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131 yerine \u015eam-Halep Devleti kuruldu ve Alevi Devleti ayr\u0131 bir varl\u0131k olarak kabul edilirken D\u00fcrzi \u00f6zerk b\u00f6lgesi ve L\u00fcbnan \u00d6zerk b\u00f6lgesinin stat\u00fcs\u00fc de\u011fi\u015fmedi.<\/p>\n\n\n\n Sosyal Yap\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n Alevi Devleti 4 g\u00fc\u00e7l\u00fc kabileden olu\u015fmaktayd\u0131:<\/p>\n\n\n\n 1. H\u0131yyatinler ya da \u0120yattinler (Terziler): Beyt al Hayat, Abdiya, Fagavira, Saramita, Halabiya, Gasasina olarak alt b\u00f6l\u00fcmlere ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0120hyattinler’in hepsi Gassani kabilesinden geldiklerini iddia etmektedirler. 1928 y\u0131l\u0131nda siyasi ve dini liderleri Cabber Efendi Abbas’t\u0131. Ana merkezleri Safita ve Banyas\u2019t\u0131.<\/p>\n\n\n\n 2. Haddadinler (Demirciler) siyasi ve dini liderleri Ahmed Efendi El Ahmed’dir. Ba\u015fl\u0131ca merkezleri Tartus ve Jeble( Cebel) idi. <\/p>\n\n\n\n 3. Kalbiyye: Emir Hasan El-Mekz\u00fbn\u2019un torunlar\u0131d\u0131r. Liderleri Sakkar A\u011fa Hayri Bey’dir.<\/p>\n\n\n\n 4. El Mutavara: Emir Hasan El-Mekz\u00fbn El- Sinc\u00e2r\u00ee ‘nin (1240) soyundand\u0131rlar. Liderleri, 1919-1921 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Frans\u0131z varl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 S\u00fcnni, \u0130smaili ve Alevilerden olu\u015fan koalisyona liderlik eden, Salih el Ali’ydi. Merkezleri Safita ve Massyaf\u2019t\u0131. <\/p>\n\n\n\n Devletin Ba\u015fkan\u0131 \u00e7ok s\u0131k de\u011fi\u015fmekteydi. Devlet ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n hepsi ad\u0131 ge\u00e7en a\u015firetlerden se\u00e7ilmekteydi. 1929 y\u0131l\u0131nda devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 H\u0131yyattin reisi Cabber Efendi Abbas y\u00fcr\u00fct\u00fcyordu. Onun yerine M\u00fcnir El Abbas ge\u00e7ecek; ancak Suriye Birli\u011fi taraftar\u0131 olunca yerine Haddadin kabilesinden \u0130brahim Kinj getirilecekti.<\/p>\n\n\n\n D\u00f6nemin Alevilerini \u015eeyhler, Siyasiler ve K\u00f6yl\u00fcler olarak \u00fc\u00e7 grupta toplayabiliriz. \u00c7o\u011fu zaman birbirinden kopuk siyasi \u00f6nermeler i\u00e7inde olan sosyal ve a\u015firet topluluklar\u0131 Frans\u0131z manda y\u00f6netimine kar\u015f\u0131 da\u011f\u0131n\u0131k bir g\u00fc\u00e7 olu\u015fturmaktayd\u0131lar. Bir a\u015firet Frans\u0131zlara kar\u015f\u0131 isyan halindeyken ba\u015fka bir a\u015firet iyi ili\u015fkilerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor bir di\u011fer a\u015firet lideri ise \u015eam meclisinde b\u00f6lgeyi temsil etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Bu da\u011f\u0131n\u0131k yap\u0131 Alevi Devleti\u2019nin ne kadar kaygan bir zeminde yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stergesiydi. <\/p>\n\n\n\n Alevi Devleti’nin s\u0131n\u0131rlar\u0131na kadar uzanan B\u00fcy\u00fck Suriye \u0130syan\u0131ndan (1925-1926) ders \u00e7\u0131karan Fransa, Suriye’deki askeri politikas\u0131n\u0131 terk ederek, Suriye milliyet\u00e7ileriyle anla\u015fma yoluna gitmek istiyordu. <\/p>\n\n\n\n \u201cBirlik\u00e7iler\u201d ve \u201cAyr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131lar\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ayr\u0131 bir devlet olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek isteyen Alevi liderler, 13-19 \u015eubat 1933 tarihleri \u200b\u200baras\u0131nda d\u00fczenledikleri Kongre’de Suriye Birli\u011fine kar\u015f\u0131 olduklar\u0131n\u0131 ilan ettiler. Suriye \u00fcniterlerinin saf\u0131ndaki Halep Milliyet\u00e7i Kongresi 17-19 \u015eubat 1933 tarihleri \u200b\u200baras\u0131nda, antla\u015fma g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri ile birlik meselesini birbirine ba\u011flayan bir bildiriyle sona erdi. K\u0131sacas\u0131 Halep Devleti \u00fcniter bir devlete \u2018evet\u2019 derken Alevi Devleti Liderleri bunu reddettiler. \u015eubat 1933’teki toplant\u0131n\u0131n ard\u0131ndan 79 Alevi \u00f6nde geleni Y\u00fcksek Komiser’e hitaben bir mektup kaleme ald\u0131. K\u0131saca talepleri \u015funlard\u0131: <\/p>\n\n\n\n \u2013 \u0130dari ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k,<\/p>\n\n\n\n – Temsilciler Meclisinin yetkilerinin geni\u015fletilmesi,<\/p>\n\n\n\n – Her toplulu\u011fun say\u0131sal \u00f6nemine g\u00f6re kamu hizmeti kadrolar\u0131n\u0131n tahsisi,<\/p>\n\n\n\n \u2013 Lazkiye H\u00fck\u00fcmeti vergisinin azalt\u0131lmas\u0131<\/p>\n\n\n\n – Dinsel misyonerli\u011fin (\u00f6zellikle Cizvitlerin) bast\u0131r\u0131lmas\u0131.<\/p>\n\n\n\n Suriye Alevilerinin birlik olamad\u0131klar\u0131n\u0131 en iyi a\u00e7\u0131klayan olay 1933 Mart\u0131nda yap\u0131lan Safita kongresidir. Aralar\u0131nda Alevi ve S\u00fcnni liderlerin de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 H\u0131ristiyanlarca organize edilen kongreye kat\u0131lanlar birlikten yana olduklar\u0131n\u0131 deklere ettiler. Kongre sonunda Frans\u0131z D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131na hitaben bir dilek\u00e7e kaleme al\u0131nd\u0131. Dilek\u00e7enin imzac\u0131lar\u0131 aras\u0131nda hukuk doktoru, Tartus milletvekili H\u0131yyatinler (Terziler) a\u015firetinin reisi M\u00fcnir el-Abbas da bulunuyordu.<\/p>\n\n\n\n Artan milliyet\u00e7i duygular ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k talepleri kar\u015f\u0131s\u0131nda Fransa, Mart 1936’da Paris’te Suriye milliyet\u00e7ileriyle m\u00fczakerelere ba\u015flad\u0131. Lazkiye h\u00fck\u00fcmetinin temsilci konseyi \u00fcyeleri de dahil olmak \u00fczere Alevi liderler, Suriye ile birle\u015fmeye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan ve b\u00f6yle bir birle\u015fme \u00f6nerisinin Fransa-Suriye m\u00fczakerelerinin g\u00fcndemine al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini belirten birka\u00e7 muht\u0131ray\u0131 y\u00fcksek komiserli\u011fe sundular.<\/p>\n\n\n\n 3 Aral\u0131k 1936’da Alevi Devleti Suriye Cumhuriyeti’ne ba\u011fland\u0131. 9 Kas\u0131m 1936 tarihli Frans\u0131z-Suriye antla\u015fmas\u0131 idari ve mali \u00f6zerkli\u011fe sahip \u00f6zel bir rejim kurdu. Alevi Devleti Suriye milliyet\u00e7ileriyle yap\u0131lan anla\u015fmaya kurban edildi. Ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131lar, olup biteni kabul etmek \u015f\u00f6yle dursun, taleplerini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler ve \u00fclkede s\u00fcrekli \u201chuzursuzluk\u201d yaratt\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n 8 Haziran 1936 tarihli bir muht\u0131rada Arap Aleviler, nesiller boyu da\u011flar\u0131n derinliklerinde kendi ba\u015flar\u0131na ya\u015fad\u0131ktan sonra, art\u0131k ba\u011f\u0131ms\u0131z olmak istediklerini belirtiyorlard\u0131. Bir k\u0131s\u0131m Alevi Frans\u0131zlara kar\u015f\u0131 sava\u015ft\u0131, ancak \u00e7o\u011funluk g\u00fcvenlerini Frans\u0131zlara ba\u011flad\u0131 ve manda yetkililerinin, Fransa ad\u0131na t\u00fcm y\u00fcksek komiserler taraf\u0131ndan teyit edilen bu ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 korumalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olaca\u011f\u0131na inand\u0131lar. Bu nedenle Aleviler, Frans\u0131zlar\u0131n Suriye milliyet\u00e7ileriyle anla\u015farak \u00fcniter bir Suriye kuruldu\u011funu ve b\u00f6lgenin Merkezi \u015eam y\u00f6netimine ilhak edildi\u011fini g\u00f6r\u00fcnce, Frans\u0131zlara kar\u015f\u0131 t\u00fcm g\u00fcvenlerini yitirdiler. <\/p>\n\n\n\n Aleviler, Fransa’n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ba\u015fka bir \u00fclkeye pazarl\u0131k konusu yapma hakk\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Muht\u0131ralar\u0131n\u0131, Fransa’n\u0131n bu g\u00fcveni korumak istiyorsa, korumas\u0131 alt\u0131ndaki Alevilerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na sayg\u0131 g\u00f6steren ve bunu garanti eden resmi bir bildiri yay\u0131nlamas\u0131 ve bu ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 savunmak i\u00e7in Lazkiye h\u00fck\u00fcmetini temsil eden bir Alevi heyetin Paris’e g\u00f6nderilmesi gerekti\u011fini belirterek sonland\u0131rd\u0131lar. Talepleri kar\u015f\u0131lanmazsa sivil itaatsizli\u011fe ba\u015fvurmakla tehdit ettiler.<\/p>\n\n\n\n Suriye Alevilerinin taleplerini belirten ba\u015fka bir muht\u0131ra da 15 Haziran 1936 tarihlidir. Halk Cephesi h\u00fck\u00fcmetinin ba\u015fkan\u0131 Leon Blum’a sunulan bu belgede Arap Alevilerin S\u00fcnni M\u00fcsl\u00fcmanlardan farkl\u0131 olduklar\u0131 ve hi\u00e7bir zaman Alevilerin onlar\u0131n tabiyetine girmedikleri belirtilirken, fanatik gruplar\u0131n Alevileri \u201ckafir\u201d olarak g\u00f6rd\u00fckleri de yaz\u0131l\u0131yordu. 6 maddelik muht\u0131rada, merkezi bir parlamentonun, yani \u00fcniter bir Suriye\u2019nin asla b\u00f6lgesel \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri ifade etmeyece\u011finin alt\u0131 \u00e7iziliyor ve Alevi halk\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm ve yok olma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rak\u0131lmamas\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131n\u0131 talep ediliyordu. <\/p>\n\n\n\n Suriye Birli\u011fini savunan ve Arap Milliyet\u00e7ileriyle hareket eden Arap Alevi Liderler de bulunmaktayd\u0131, ancak Alevilerin genel e\u011filimi, Alevi b\u00f6lgesinin \u00f6zerk\/ba\u011f\u0131ms\u0131z bir yap\u0131ya kavu\u015fmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeydi. <\/em><\/p>\n\n\n\n Frans\u0131z h\u00fck\u00fcmeti bir ikilemle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yayd\u0131. Suriye’nin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00fcniterli\u011fini elde etmek i\u00e7in \u00e7abalayan Suriye heyeti ile m\u00fczakere etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken ayn\u0131 zamanda silahl\u0131 bir isyan planlad\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphelendi\u011fi Alevilerin \u00f6zerklik ya da ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k isteklerini de\u011ferlendiriyordu. Bu, Frans\u0131z D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131’n\u0131n Suriye askeri valisi General Weygand’a 5 Haziran 1936 tarihli muht\u0131ras\u0131nda ifade edilmi\u015fti. D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 bu muht\u0131rada Waygand’a, M\u00fcsl\u00fcman olmayan unsurlar\u0131n Fransa’ya olan g\u00fcvenini teyit etmenin daha iyi olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir. Askeri valinin Alevi ileri gelenlerine, Frans\u0131z h\u00fck\u00fcmetinin 14 Haziran 1930 tarihli \u00d6zel T\u00fcz\u00fck’te belirtildi\u011fi gibi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n \u015fartlar\u0131n\u0131n ifadesini de\u011fi\u015ftirme niyetinde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmesini \u00f6nermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Alevi liderlerinin Frans\u0131z h\u00fck\u00fcmetine, manday\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi ve devletlerinin Suriye’nin geri kalan\u0131yla birle\u015fmesini \u00f6nlemesi y\u00f6n\u00fcndeki \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 sonu\u00e7suz kald\u0131. II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131, mandaya ve Suriye’deki Frans\u0131z varl\u0131\u011f\u0131na son verdi. Sonunda Alevi topraklar\u0131 da dahil olmak \u00fczere Suriye ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet oldu ve 5 Nisan 1946’da son Frans\u0131z ve \u0130ngiliz birlikleri de \u00e7ekildi. O y\u0131l S\u00fcleyman el-M\u00fcr\u015fit yeni bir ba\u011f\u0131ms\u0131z devlet i\u00e7in ayakland\u0131. Ancak yakaland\u0131, yarg\u0131land\u0131 ve as\u0131ld\u0131. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet, bir Alevi devleti umudu bitmi\u015fti. Ancak Suriye’nin sava\u015f sonras\u0131 tarihi g\u00f6steriyor ki, Aleviler ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k elde edememi\u015f olsalar da Suriye’nin y\u00f6neticileri aras\u0131nda yer alma imkan\u0131na sahip oldular. Haf\u0131z Esat, Suriye’nin cumhurba\u015fkan\u0131 oldu. Haf\u0131z Alevi Devletinde etkin olan isimlerden biri olan S\u00fcleyman el Esat\u2019\u0131n o\u011fluydu. Daha sonra Ba\u015fkanl\u0131k S\u00fcleyman el-Esad\u2019\u0131n torunu Be\u015f\u015far Esat\u2019a ge\u00e7tiyse de Esat \u00fclkeyi terk etmek zorunda kald\u0131. <\/p>\n\n\n\n Kaynaklar: <\/p>\n\n\n\n<\/td> <\/td> <\/td><\/tr> Alevi<\/td> 173.000<\/td> <\/td><\/tr> H\u0131ristiyan<\/td> 36.000<\/td> <\/td><\/tr> S\u00fcnni<\/td> 32.000<\/td> <\/td><\/tr> \u0130smaili<\/td> 5.000<\/td> <\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n Din-Mezhep<\/td> \u015eehirde Ya\u015fayan<\/td> K\u00f6yde Ya\u015fayan<\/td> Toplam <\/td> Y\u00fczde<\/td><\/tr> Alevi<\/td> 771<\/td> 175.514<\/td> 176.285<\/td> %63.56<\/td><\/tr> S\u00fcnni<\/td> 30.081<\/td> 22.067<\/td> 52.148<\/td> %18.80<\/td><\/tr> H\u0131ristiyan<\/td> 34.489<\/td> 9.955<\/td> 44.444<\/td> %16.02<\/td><\/tr> \u0130smaili<\/td> 2.853<\/td> 1.606<\/td> 4.459<\/td> %1.60<\/td><\/tr> Genel Toplam<\/td> 68.194<\/td> 209.142<\/td> 277.336<\/td> %100<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n Aleviler<\/td> 176.285<\/td> % 63.563<\/td><\/tr> Alevi Olmayanlar<\/td> 101.081<\/td> % 36.437<\/td><\/tr> <\/td> <\/td> <\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n Din-Mezhep<\/td> Say\u0131<\/td> Y\u00fczde<\/td><\/tr> Alevi<\/td> 224.000<\/td> %63.99<\/td><\/tr> S\u00fcnni<\/td> 64.000<\/td> %18.28<\/td><\/tr> Ortodoks<\/td> 43.000<\/td> %12.28<\/td><\/tr> \u0130smaili<\/td> 6.000<\/td> %1.71<\/td><\/tr> Maruni<\/td> 6.500<\/td> %1.85<\/td><\/tr> Di\u011fer H\u0131ristiyanlar <\/td> 6.500<\/td> %1.85<\/td><\/tr> Genel Toplam<\/td> 350.000<\/td> %100<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n Aleviler<\/td> 224.000<\/td> % 63,99<\/td><\/tr> Alevi Olmayanlar<\/td> 101.081<\/td> % 36.01<\/td><\/tr> <\/td> <\/td> <\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n